Categoriseren zit ingebakken in het brein, zo suggereren Lisa Feldman Barrett en Earl Miller in dit nieuw verschenen artikel. In dit artikel onderbouwen de onderzoekers het idee dat het doel van predictive processing allostase is en dat categoriseren een centraal mechanisme hiertoe is.

Autisme en het voorspellend brein. Op deze site heb ik al vaak geschreven over de theorie van ons voorspellend brein. Een theorie die ik meer en meer ervaar als het fundament voor onze psychologische en fysieke ervaringen. Ik heb zeker niet de perceptie dat ik de theorie volledig doorgrond en ben er nog volop kennis over aan het vergaren. Een van de intrigerende aspecten van de theorie gaat over de mogelijke relatie tussen symptomen van autisme en de werking van het voorspellende brein.

Subtiele groeimindsetsuggestie. Hanneke is docent wiskunde. Ze merkt in haar klassen vrijwel elke dag dat leerlingen angstig zijn voor haar vak. Veel leerlingen hebben in de loop van hun leven de overtuiging ontwikkeld dat wiskunde iets is waar je al dan geen talent voor hebt.

Podcast: progressiegerichte praktijkvoorbeelden. In deze aflevering van de podcast vertellen Coert Visser en ik (Gwenda Schlundt Bodien) over mooie progressiegerichte voorbeelden uit de praktijk. Hoe passen deelnemers aan onze trainingen progressiegericht leidinggeven en progressiegericht coachen en adviseren de aanpak toe in hun leven, zowel op het werk als privé? De volgende voorbeelden passeren de revue:

• een leidinggevende past de cirkeltechniek toe in zijn nieuwe team
• een schoonmaker reageert effectief op aanvallende feedback van een collega
• een aannemer die structureel zijn afspraken niet nakomt gaat dat wel doen nadat de leidinggevende van een woningbouwvereniging een effectief stuurgesprek heeft gevoerd
• een docente op een MBO-school voert een kleine verandering door, en bereikt een grote verbetering door anders om te gaan met huiswerk
• een onvrijwillige coachee ervaart via de kantelinterventie toch nut van het gesprek met de progressiegerichte coach
• een leidinggevende die ook vader is gaat thuis bij zijn kinderen van 3 en 5 jaar jong progressiegericht sturen en daarmee verbetert de sfeer thuis enorm
• een MT van een consultancy bureau lost een conflict op met behulp van een progressiegerichte teambegeleider
• een schooldirecteur en alleenstaande moeder van vijf kinderen brengt een focus op progressie aan tijdens het avondeten
• een docent helpt en stuurt een leerling die telkens haar wiskundeboek niet bij zich heeft in de les
• een trajectbegeleider bij het UAF benut de CPW-zeven stappen aanpak en haar cliënt hervindt zijn optimisme

Podcast: Play in new window | Download (Duration: 42:47 — 35.6MB)

Subscribe: Apple Podcasts | Spotify | Email | RSS

Progressiegericht communiceren als kwaliteitsadviseur. Professionals die de kwaliteit van het werk van anderen moeten controleren en hen moeten helpen om hun werk te verbeteren, kunnen diverse progressiegerichte interventies gebruiken. In de onderstaande checklist staan aspecten van algemene progressiegerichte communicatie, negatieve feedback geven en complimenten geven die dergelijke professionals kunnen benutten. Zo verlopen gesprekken soepeler en vergroot je de kans dat er progressie wordt geboekt naar aanleiding van een gesprek.

Edward Deci is overleden, zijn gedachtegoed is springlevend. Deci staat, samen met Richard Ryan, aan de basis van de zelfdeterminatietheorie. Dat is de meest invloedrijke motivatietheorie van de afgelopen decennia. Deci schreef in 1971 een onderzoeksartikel dat inging op de vraag welk effect extrinsieke beloningen kunnen hebben op intrinsieke motivatie.

Dagelijkse fluctuaties in behoeftenfrustratie. Olafsen et al (2025) deden onderzoek naar dagelijkse fluctuaties in behoeftenfrustratie op het werk. Ze wilden weten of behoeftefrustratie op het werk varieert op van dag tot dag en hoe die eventuele fluctuaties samenhangen met psychologische distantie, ontspanning, negatieve en positieve werkgerelateerde gevoelens, vitaliteit, emotionele uitputting en slaapkwaliteit. Ze onderzochten dit met een mix van kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksmethoden. Via dagboekmetingen werden dagelijkse fluctuaties vastgelegd en dit werd aangevuld met kwalitatieve diepte-interviews. De drie basispsychologische behoeften werden afzonderlijk onderzocht, in plaats van als een samengestelde score.

Tegenmaatregelen tegen briljantie-overtuigingen. Bauer et al (2026) publiceerden een artikel waarin ze het Briljant-Belonging-model introduceren, het ‘briljantie-erbijhoren-model’. Een bijzonder interessant model, waarin kennis vanuit verschillende psychologische onderzoeksgebieden bij elkaar komen. Daarnaast biedt het artikel overtuigende inzichten over wat al dan niet kan werken om tegenmaatregelen te nemen tegen cultureel-ingebedde overtuigingen over briljantie, die negatief uitwerken voor grote groepen mensen.

Belast kinderen niet met je eigen statische mindset. Muradoglu et al (2025) onderzochten mindsetovertuigingen onder jonge kinderen, in de leeftijd van 5 tot 13. Er wordt soms gedacht dat jonge kinderen geen mindsetovertuigingen hebben en dat gedachten over aanleg en inspanning voor hen nog te abstract zouden zijn. De huidige studie onderzocht daarom de overtuigingen van jonge kinderen over intellectuele bekwaamheid. De onderzoekers betrokken vijf verschillende overtuigingen en constructen in hun onderzoek.

Zes progressiegerichte thema’s in 2025, zes thema’s waarover ik schreef en podcasts maakte. Humor, lachen en positieve emoties vormden 1 thema dit jaar en die invalshoek was met alle negatieve informatie die voortdurend op ons afkomt voor mijzelf erg welkom. Overtuigingen ontwikkelen en funderen op psychologische wetenschap was een tweede thema, en wat op je basis van die overtuigingen doet en zegt in progressiegerichte gesprekken was thema drie. Thema vier betrof een communicatiemiddel: podcasts. Ik maakte er ongeveer 10 dit jaar over diverse progressiegerichte onderwerpen. Een fascinerend thema, nummer 5, was hoe onze ervaringen tot stand komen, oftewel ons bewustzijn en onze emoties en hoe we deze kennis kunnen benutten om betekenisvolle progressie te boeken. Het laatste thema ging over hoe nieuwkomers een plek kunnen opbouwen in onze samenleving, want zo boeken we als gehele samenleving progressie in plaats van dat we samen afglijden en uithollen wat er aan goeds is en kan zijn.