Category Archive: Gwenda Schlundt Bodien

In leermodus? Mindset en Leiderschapsontwikkeling

Heslin en Keating zetten in dit artikel ‘In learning mode?’ noties ten aanzien van mindset en leiderschapsontwikkeling uiteen. Ze komen tot een aantal theoretische en praktische implicaties ten aanzien van mindset en leiderschapsontwikkeling.

Click here to read more »

Schaffen we toetsen het beste helemaal af?

Docenten die motiverend willen lesgeven vragen zich soms af of het beter is om toetsen en tentamens helemaal af te schaffen en ook geen cijfers meer te geven. Wel een begrijpelijke gedachtegang, maar ik denk dat die toch niet klopt. Daarom in dit stukje eerst iets over leerdoelen, prestatiedoelen, toetsen en examens.

Click here to read more »

Tools for coaches, leaders and teachers

Creating Progress, tools for coaches, leaders and teachers

Creating Progress

Creating Progress: new book

Coaches, leaders and teachers who are interested in the Progress Focused approach can now purchase Creating Progress at managementboek.nl

Progressiegesprekken, de intentie om betekenisvolle progressie te boeken

Bestellen van het boek Progressiegesprekken, de intentie om betekenisvolle progressie te boeken, kan vanaf nu hier en hier en hier

Progressiegesprekken

Een goed gesprek geeft veel voldoening. Als je goed in gesprek bent met anderen, versterkt dat jullie perceptie van verbondenheid. Na afloop van een dergelijk gesprek hebben jullie meer energie en allerlei creatieve ideeën. Je voelt je dan competent, autonoom en verbonden en je bent optimistisch gestemd.

Zowel tijdens het gesprek als na afloop, ervaar je dat je betekenisvolle progressie aan het boeken bent. Om dit soort gesprekken te kunnen voeren heb je zowel kennis als vaardigheden nodig. Kennis, zodat je weet wat werkt in gespreksvoering en vaardigheden om die kennis te vertalen naar wat je wel en niet zegt. Dit boek voorziet in beide. Met dit boek vergroot je namelijk zowel je kennis over wat werkt, als je praktische vaardigheden.

Het boek schakelt telkens tussen praktische voorbeelden en dialogen en theorie. Zo krijg je als leidinggevende, coach, docent, ouder, collega en in het dagelijks leven een aanpak in handen waarmee je progressiegesprekken kunt voeren. Eenvoudige gesprekken waarin je betekenisvolle progressie boekt.

Betekenisvol leven en zelfdeterminatietheorie

calm_after_the_storm_sun_by_carlibuxAls mensen ervaren dat ze betekenisvol leven, dan hebben ze de perceptie dat hun zelf congruent is met hun situatie en dat ze op een coherente en integere wijze functioneren. Anders gezegd: betekenisvol leven betekent voor mensen dat ze authentiek zijn. Als je de perceptie hebt dat je authentiek bent, dan heb je bepaalde waarden, emoties, initiatieven en regulaties geïnternaliseerd: je staat helemaal achter wat je doet.
Als je aan mensen vraagt naar voorbeelden waarin ze ervoeren dat ze betekenisvol leefden en authentiek waren, dan komen ze met dit soort voorbeelden:
a) voorbeelden waarin mensen een gevoel van verbondenheid met mensen van wie ze houden ervaren, verbondenheid met voor hen relevante groepen mensen, verbondenheid met de cultuur waarin ze leven en verbondenheid met de mensheid in het algemeen
b) voorbeelden waarin mensen het gevoel hebben invloed te hebben op hoe hun leven verloopt en het gevoel hebben dat ze in staat zijn doelgerichte acties te ondernemen
c) voorbeelden waarin mensen een gevoel van persoonlijke agency in hun relaties met anderen hebben en een gevoel hebben dat ze doelen aan het bereiken bent die in lijn zijn met hun persoonlijke waarden
Kortom; als mensen de perceptie hebben dat hun leven betekenisvol is, dan draaien hun voorbeelden van betekenisvolheid om de drie basisbehoeften: verbondenheid, competentie en autonomie (of vrijheid).
Meaning, of betekenis geven, is dus geen aparte basisbehoefte in de zelfdeterminatietheorie. In plaats daarvan is de betekenisvolheid van het menselijk bestaan in elk van de drie basisbehoeften terug te vinden.

Psychologische veiligheid en zekerheid is geen basisbehoefte

leeuwCarla werkt in een team waarin ze zich helemaal niet prettig voelt. Haar collega’s lopen voortdurend op elkaar te vitten en over elkaar te roddelen. Carla vraagt zich af wat ze allemaal over haar zeggen, achter haar rug om. Ze merkt dat ze steeds gevoeliger wordt voor de negatieve oordelen van haar collega’s. Kritische opmerkingen zijn als kleine gifpijltjes waartegen ze zich voortdurend aan het wapenen is. Carla voelt zich psychologisch onveilig en onzeker. Is dat dan echt geen basisbehoefte van mensen? Een basisbehoefte die vervuld moet worden willen mensen ontspannen kunnen functioneren?
Nee, zegt de zelfdeterminatietheorie. Die theorie stelt dat er drie universele psychologische basisbehoeften zijn: de behoefte aan verbondenheid, autonomie en competentie. Maar hoe zit het dan met psychologische veiligheid en zekerheid? Dat is toch ook een psychologische behoefte die alle mensen delen? Deci en Ryan zeggen dit erover. Allereerst is het belangrijk om een onderscheid te maken tussen het fysieke en het psychologische niveau. Fysieke veiligheid en zekerheid zijn essentieel om te overleven, net zoals voedsel en zuurstof. Maar de psychologische basisbehoeften gaan niet over het overleven van ons lichaam maar van ons zelf. Het kan een hele sterke motivatie zijn voor mensen om zichzelf psychologisch veilig en zeker te voelen. Maar die motivatie komt om de hoek kijken wanneer er juist onzekerheid bestaat over de vervulling van onze drie basisbehoeften: autonomie, verbondenheid en competentie. Als onze autonomie, verbondenheid en competentie onder druk staan, dan voelen we ons onveilig en onzeker en dat is een sterke motivator om onze psychologische veiligheid te proberen te herstellen. Als we dingen doen om onze psychologische veiligheid en zekerheid te herstellen, dan zit er iets fout in onze context en staat de vervulling van onze drie basisbehoeften onder druk.
De zelfdeterminatie theorie maakt onderscheid tussen psychologische processen en structuren die proactief zijn versus die reactief zijn. Daarom zijn de drie psychologische basisbehoeften kwalitatief verschillend van de defensieve motieven en de motieven om een tekort op te heffen. Als de drie basisbehoeften vervuld zijn dan is er sprake van welbevinden en groei. Proactieve psychologische processen. De defensieve motieven en motieven om een tekort op te heffen gaan spelen wanneer de drie basisbehoeften onvoldoende vervuld worden. Reactieve psychologische processen.
Psychologische veiligheid en zekerheid is geen basisbehoefte, maar een reactie op een tekort dat we ervaren en waarvoor we gaan proberen te compenseren. Carla reageert op haar slechte werkomstandigheden door zichzelf te gaan beschermen en verdedigen. Haar psychologische basisbehoeften zijn onvervuld. Carla voelt een tekort aan verbondenheid met haar collega’s. Ze voelt zich onvoldoende competent in haar werksituatie en haar autonome functioneren staat onder druk.
Psychologische zekerheid en veiligheid zijn dus erg belangrijk en kunnen worden gecreëerd in omgevingen waarin mensen zich verbonden kunnen voelen met anderen, zich competent kunnen voelen en zich autonoom kunnen voelen.

Het bestaansrecht van perspectieven

verbondenheid_2_Heb je misschien een tip hoe ik teamleden naar elkaar kan laten luisteren? Dat vroeg een deelnemer in onze training laatst. Haar ervaring is dat teamleden niet ingaan op elkaars inbreng, maar zodra iemand is uitgepraat met hun eigen inbreng komen, waardoor er een enkele verdieping ontstaat. Als iedereen hetzelfde denkt over een onderwerp, dan kom je in elk geval nog tot concrete ideeën voor het vervolg. Maar als mensen verschillend denken over een onderwerp, dan verzandt het gesprek al snel in het droppen van stellingen. Het lijkt wel alsof men denkt dat het onderzoeken van het perspectief van de ander direct ten koste gaat van het kunnen inbrengen van je eigen perspectief. Denken vanuit “of-of”. Of jij hebt gelijk, of ik. Of jij wint, of ik. Of jouw perspectief is goed, of dat van mij. We moeten kiezen wiens perspectief het beste is. Het is een wedstrijd tussen perspectieven. Er is schaarste ten aanzien van wie er gelijk kan hebben.
Als je de situatie zo framed, dan word je onrustig als iemand anders zijn perspectief naar voren brengt. Dan zit je klaar om in te springen, het woord over te nemen en je eigen perspectief krachtig voor het voetlicht te brengen. Je doel wordt om de ander te overtuigen, overrulen, ompraten, imponeren. Of je wordt stil, je trekt je terug, je haakt af. Je doel wordt om de interactie te overleven.
Je kunt het idee loslaten dat het ene perspectief ten koste gaat van het andere perspectief. Dat het ene perspectief afbreuk doet aan het andere. Dat het ene moet winnen van het andere. Als je dat doet, blijft je eigen perspectief rustig overeind staan, ongeacht wat het andere perspectief is. En het andere perspectief blijft rustig overeind staan, ongeacht jouw eigen perspectief.
Als je de ogen van de ander zou hebben, zou je hetzelfde zien als de ander. Als die ander jouw ogen had, zag hij wat jij ziet. Het onderzoeken van het perspectief van de ander laat jouw perspectief met rust. Het onderzoeken van jouw perspectief laat het perspectief van de ander met rust.
Perspectieven die onderzocht zijn en bestaansrecht hebben, onafhankelijk van elkaar, leiden tot inzicht bij de betrokkenen. Vanuit rust en inzicht wordt het eenvoudiger om tot werkbare ideeën te komen. Want in plaats van alle energie te moeten besteden aan het vechten om gehoord te worden, kun je samen de energie steken in het bedenken van goede creatieve ideeën. Het onderzoeken van de perspectieven helpt juist om samen verder te komen, in plaats van dat het afbreuk doet aan de perspectieven.
Zou het zo kunnen zijn dat het bestaansrecht geven aan het perspectief van de ander één van de moeilijkste dingen is in communicatie? Het zou zo maar kunnen, als ik afga op wat mensen doen in interacties en waarmee ze worstelen in onze trainingen. Maar bestaansrecht geven aan het perspectief van de ander is goed te leren. Zowel qua techniek als qua overtuigingen.
De technische kant is bijvoorbeeld het samenvatten van het perspectief van de ander in de sleutelwoorden van de ander. De technische kant is ook dat je zo goed in contact bent met je eigen oordelen, associaties en emoties dat je er bewust voor kunt kiezen die geen rol te laten spelen in de interactie. Het betekent ook dusdanig stevig in je schoenen staan, dat je zowel bereid bent te luisteren naar de ander, als aan je eigen perspectief vast te houden, als je eigen perspectief bij te stellen. Het stellen van vragen die de ander uitnodigen om meer te vertellen. Zinnen gebruiken als:’Ik wil je graag goed begrijpen, kun je nog eens wat meer vertellen over hoe jij de situatie ziet?’ Je wordt even helemaal en volop de ander, terwijl je stevig jezelf blijft. Dat is te zien doordat je belangstellend kijkt, omdat je belangstellend bent. Dat is te zien doordat je intonatie vriendelijk is, omdat je je vriendelijk voelt. Dat is te zien doordat je goed nadenkt over wat de ander zegt, omdat je nauwgezet wilt begrijpen wat de ander bedoelt.
Ook je overtuigingen zijn ontwikkelbaar. Wat geloof je over wat werkt in interacties tussen mensen? Dat mensen onder druk gezet moeten worden omdat ze anders niet in beweging gaan komen? Of juist dat mensen autonoom gemotiveerd raken als ze merken dat hun perspectief ertoe doet en ze zich verbonden kunnen voelen met anderen? Wat geloof je over of en hoe mensen kunnen veranderen? Dat je een ander niet kunt veranderen? Of dat je een ander juist niet niet kunt veranderen? Wat geloof je over de mogelijkheid om in elke situatie een beetje progressie te kunnen boeken? Dat je vast zit en het de verkeerde kant op gaat? Of juist dat er altijd mogelijkheden zijn om de dingen een beetje beter te maken?
Net zoals ieders vingerafdruk uniek is, is ieders brein uniek. Het kan dan ook boeiend zijn om het perspectief van iemand anders te onderzoeken. Verrassend. Je komt iets te weten wat je niet wist. En voor die ander is een dergelijke ervaring waarschijnlijk ook uniek. Iemand die oordeelloos je gedachten onderzoekt. In welke interactie komt dat nou voor, dat jouw perspectief er zo helemaal mag zijn? Zelden, vermoed ik.
Laatst zei een coachingscliënt in antwoord op de nuttigheidsvraag:’Ja, het is nuttig, want mijn gedachten krijgen door dit gesprek bestaansrecht’.
Als perspectieven er niet mogen zijn, dan klampen mensen zich nog steviger vast aan hun perspectief. Dat stagneert. Als perspectieven bestaansrecht krijgen, dan kunnen ze zich ontwikkelen. Progressie.

Nieuw mechanisme van breinplasticiteit ontdekt

NathalieDehorterBreinontwikkeling begint voor de baby allemaal met de geboorte van de breincellen. Dat proces heet neurogenese. Het menselijk brein heeft uiteindelijk ongeveer 86 miljard breincellen. Na de geboorte van de neuron staat zijn functie nog niet vast. Elke neuron moet een bepaalde rol gaan spelen in ons brein. Om die bepaalde functie te gaan krijgen moet de neuron eerst op pad gaan naar zijn plekje in de cortex en vervolgens moet hij zich gaan differentiëren tot een neuron met een specifieke functie. De ene neuron is bijvoorbeeld geschikt om visuele informatie te verwerken en de andere neuron is geschikt om motorische informatie te verwerken. Deze celdifferentiatie is klaar als de baby geboren wordt. Maar is dat wel zo?
Onderzoekers hebben ontdekt dat het helemaal niet zo is dat functie van neurons definitief vastligt als dit proces van celdifferentiatie eenmaal is volbracht. De onderzoekers van King’s College hebben ontdekt dat er specifieke interneurons zijn die helemaal context-afhankelijk reageren. Dus in plaats van de klassieke opvatting dat de breincellen via een gespecificeerd proces uiteindelijk een stabiele functie vervullen in het brein, vonden de onderzoekers iets anders. Zij ontdekten dat bepaalde interneuronen niet zozeer zouden moeten worden omschreven in termen van hun vastliggende functie, maar veel beter kunnen worden omschreven als een continuüm. Afhankelijk van een molecuul (Er81) nemen deze breincellen een bepaalde functie aan. De interneuronen zijn als het ware een continuüm met kenmerken die afstelbaar zijn en zich volledig aanpassen aan de omgeving (het gaat om de fast-spiking basket cellen in laag II-III). Uit het onderzoek bleek dus dat er een molecuul is dat ervoor zorgt dat de specificaties van bepaalde interneuronen veranderen. Dat molecuul (Er81) zorgt voor de verandering van de functie van die interneuronen.
De corticale circuits reageren op hun beurt weer op de veranderingen van deze interneuronen. Dat betekent veranderingen voor de breindelen die gerelateerd zijn aan onze cognitie, geheugen en taal. Deze ontdekking duidt op een voor ons nog totaal onbekend mechanisme van breinplasticiteit. Het bevestigt het idee dat de functies van de interneuronen uiteindelijk helemaal afhankelijk is van de context.
Het onderzoek van Nathalie Dehorter et al is hier te vinden

In tien minuten een groeimindset opwekken

IMG_2527Wil je eens ervaren wat een focus op progressie kan opleveren?

 

Bereikte progressie

Praat de komende week dan eens 3 keer met iemand over de progressie die je hebt bereikt ten aanzien van iets dat belangrijk voor je is.

Mensen richten gedurende de dag hun bewuste aandacht op één ding tegelijk. Het meest efficiënt is het om die bewuste aandacht te richten op wat er op hun to-do-lijstje staat of op welk probleem er opgelost moet worden.


Want als we ons richten op wat we moeten doen of op wat we moeten oplossen omdat er iets mis loopt, dan komen we vooruit waar vooruitgang nodig is. Deze focus brengt met zich mee dat we allerlei andere dingen niet meer bewust waarnemen. Bijvoorbeeld wat er goed werkt in wat we doen. Bijvoorbeeld wat er goed heeft gewerkt in wat we in het verleden hebben gedaan. Bijvoorbeeld wat we al hebben bereikt.

Ander deel van de werkelijkheid

Door onze bewuste aandacht te richten op wat werkt, op wat we hebben bereikt en op goede ervaringen in het verleden, kijken we naar een ander deel van onze werkelijkheid. Dat heeft een direct effect op hoe we ons voelen. Denken aan wat goed werkt en aan wat we hebben bereikt geeft ons een positief gevoel. Positieve gevoelens openen ons en maken ons ontvankelijk voor anderen. Ook worden we creatiever wanneer we positieve gevoelens ervaren. Onze blik wordt verruimd. We gaan wat optimistischer denken. We voelen ons competenter en ervaren meer grip op onze werkelijkheid.

Verbondenheid

Door er met iemand anders over te praten ervaren we verbondenheid met die andere persoon, ondanks dat we die persoon misschien nog helemaal niet zo goed kennen. En zo worden in een gesprekje van tien minuten onze drie universele basisbehoeften vervuld; we krijgen de perceptie van autonomie, verbondenheid en competentie. Als we in een dergelijke state of mind terecht komen staan we een beetje meer open om nieuwe dingen te leren en te onderzoeken.

Groeimindset

Praten over je bereikte progressie stimuleert een groeimindset in ons.

Zo kun je in tien minuten tijd een groeimindset bij jezelf en de ander opwekken. Door te praten over je bereikte progressie, al is die nog zo klein, word je versterkt in je overtuiging dat progressie boeken mogelijk (en zelfs waarschijnlijk) is.