peakIn het boek Peak brengt Anders Ericcson zijn wetenschappelijke onderzoeken naar expert performance op een toegankelijke manier voor een breed publiek voor het voetlicht. Ericcson et al doen al decennia lang onderzoek naar hoe topprestaties tot stand komen. Op deze site schreef ik er al vaak over, zie hier en hier en hier en hier en hier.

In dit populaire boek legt Ericcson sterke nadruk op mentale representaties. Een mentale representatie is een mentale structuur die correspondeert met een object, een idee, een hoeveelheid informatie of wat dan ook, concreet of abstract. Experts op een bepaald gebied doorzien de complexiteit en de samenhang op dat gebied sneller en kunnen betere en snellere beslissingen nemen vanwege dat inzicht. Deliberate practice is een effectieve manier om snel veel beter te worden in een bepaalde vaardigheid, wat voor vaardigheid dan ook. Ericcson geeft een voorbeeld van hoe dit er in een les uit kan zien.

Als je deliberate practice wilt inzetten in je les, bepaal dan vooraf wat studenten na afloop van de cursus moeten kunnen. Dus niet zozeer wat ze moeten weten, maar welke skills ze moeten hebben. De benodigde kennis om de betreffende vaardigheden te kunnen ontwikkelen verwerven de studenten terwijl ze de skill aan het leren zijn. De studenten bouwen mentale representaties door iets uit te proberen, te falen, aanpassingen te doen, opnieuw te proberen et cetera. Als dat proces klaar is heeft de student niet alleen een effectieve mentale representatie van de vaardigheid, hij heeft ook veel informatie en kennis geabsorbeerd die samenhangt met die vaardigheid. Kennis die relevant is en die hij niet als losse stukjes in zijn lange termijn geheugen heeft, maar die als samenhangende kennis toegepast kan worden. Bij het ontwerpen van je lesplan is het effectiever je af te vragen wat een student moet kunnen na afloop van de les, dan wat de student moet weten. Als je weet wat de student moet kunnen, breek de les dan op in kleine stukjes van de vaardigheid die de student stap voor stap gaat beheersen. Zo bouwt de student stap voor stap naar het doel van het beheersen van de skill. Verwar dit niet met traditionele lesaanpakken, het cruciale verschil is dat bij deliberate practice is de focus op het doorgronden van de mentale representatie van elke stap voordat de student doorgaat naar de volgende stap. Directe feedback (wat is er fout en hoe kun je dit verbeteren) wanneer een student een fout maakt in zijn mentale representatie van een stap is noodzakelijk daarbij.

In onze trainingen zijn wij acht jaar geleden begonnen met deliberate practice. Het is een manier van diepgaand leren die ertoe leidt dat deelnemers in korte tijd de complexiteit van progressiegerichte gesprekstechnieken leren overzien en snel beter worden in de toepassing van de technieken. Dat beter worden ontstaat omdat de deelnemer geen losse techniekjes oefent, geen trucjes leert toepassen, maar in plaats daarvan een mentale representatie krijgt van wat er aan de uitingen ten grondslag ligt. Je zou het kunnen noemen:’doorgronden waar je mee bezig bent’.