Voorbij emoties, naar fijnmazige ervaringen. Ons brein is gebaat bij het hebben van fijnmazige concepten, waarmee ons brein voorspellingen kan doen die kloppen met de situatie waarin we ons bevinden. Die correcte voorspellingen zorgen ervoor dat we ons gedrag goed kunnen afstemmen op wat er in de specifieke situatie nodig is. Dat geldt zowel voor wat we gedragsmatig doen, wat we zeggen, hoe we ons verplaatsen, hoe we ons bewegen, als voor hoe ons lichaam inwendig functioneert en reageert. Hebben we extra energie nodig en zo ja, waar moet die energie naar toe gaan?

De voordelen van fijnmazige ervaringen. Fijnmazige ervaringen hebben, betekent dat je de situatie waarin je je bevindt op een complexe manier beleeft. Je hebt bijvoorbeeld per ongeluk vertrouwelijke informatie over iemand gedeeld met iemand anders en in plaats van je simpelweg ‘slecht’ te voelen, is je ervaring veel rijker dan dat. Je voelt je bijvoorbeeld schuldig, je hebt spijt, je bent er verdrietig over, je analyseert wat er gebeurde waardoor je in de verleiding kwam om die informatie te delen, je maakt je bezorgd over wat er nu verder gaat gebeuren, ziet meerdere mogelijke uitkomsten en overweegt verschillende mogelijke vervolgacties et cetera. Wat is het voordeel van fijnmazige ervaringen en wat is de werking waardoor die voordelen tot stand komen? Als je een rijke ervaring construeert, zou je dan ook fijnmaziger emoties construeren?

Het creëren van eigenaarschap. Leidinggevenden willen graag dat medewerkers verantwoordelijkheid voelen voor hun eigen werk en initiatieven nemen in hun werk. Ze willen graag dat medewerkers zich betrokken voelen bij de doelen van de organisatie en actief bijdragen aan het behalen ervan. Eigenaarschap betekent niet alleen dat een medewerker zich verantwoordelijk voelt voor zijn of haar taken, maar ook denkt in termen van oplossingen, kansen ziet om te verbeteren en ervaart dat de organisatie ook ‘van’ hem of haar is. Eigenaarschap gaat dus samen met pro-activiteit.

Podcast: enkele gedachten over negativiteit. Deze aflevering van de podcast gaat over negativiteit. Is negativiteit slecht? Hoe kunnen we negativiteit beinvloeden bij anderen? Hoe kunnen we effectief reageren op negatieve uitingen en wat zijn veelvoorkomende niet-effectieve manieren van reageren op negatieve uitingen van gesprekspartners? En hoe kunnen we omgaan met onze eigen negativiteit?

Podcast: Play in new window | Download (Duration: 33:49 — 30.2MB)

Subscribe: Apple Podcasts | Spotify | Email | RSS

Ons voelende brein. Wat is er te zien in ons brein als we een bepaalde emotie ervaren? Er zijn twee emotietheorieën die op die vraag een volledig ander antwoord geven. De ene theorie is basic emotion theory (BET) en de andere is de theory of constructed emotion (psychologische constructietheorie, PCT). Onderzoek van Gündem et al werpt licht op welke van de twee theorieën dichter bij de werkelijkheid ligt.

Het belang van weten hoe gezond je leeft. Welke rol speelt motivatie bij het voornemen om meer te bewegen én bij het echt gaan doen? En hoe belangrijk is je bewustzijn van je eigen gedrag daarbij? Dat onderzocht Kasten et al. Het zogenaamde I-change model gaat ervan uit dat motivatie een specifieke rol speelt in de relatie tussen pre-motivationele factoren en de intentie om fysiek actief te zijn en daadwerkelijke fysieke activiteit.

Zelf bepalen hoe je je voelt. In het boek van Lisa Feldman-Barrett How emotions are made, reikt ze aan hoe je je emoties meer in eigen hand kunt nemen. Emoties kunnen voelen alsof ze je overkomen, alsof je er geen invloed op hebt. Je ergert je, daar kun je niets aan doen. Je bent boos, dat is nu eenmaal zo. Mensen praten vaak over emoties alsof die buiten hun invloedssfeer liggen en ze die op z’n best zouden moeten proberen te reguleren. Maar zo werkt het in ons lichaam en ons brein niet. Een ervaring van een emotie ligt veel meer binnen onze invloedsfeer, dan we vaak denken. Hier en hier en hier kun je er meer over lezen.

Nieuw boek: tegenslag benutten, geschreven door mijn collega Coert Visser, is een aanrader voor iedereen die wel eens te maken krijgt met tegenslag. Het mooi vormgegeven boekje is een laagdrempelige en praktische introductie in wetenschappelijke psychologie en biedt bewezen effectieve manieren om in je eigen leven je niet te laten lamleggen door tegenslag. Maar juist vooruit te komen, naar aanleiding van tegenslag.

Podcast: de effectiviteit van implementatie intenties. Deze aflevering van de podcast gaat over de effectiviteit van implementatie intenties. Twee onderzoeksartikelen worden behandeld, eentje uit 2014 en een meta-analyse uit 2024. De podcast gaat in op de ineffectiviteit van SMART-doelen, het verschil tussen actieplannen en implementatie-intenties en de effectiviteit van implementatie-intenties met en zonder schemaplanning op gedrag, gevoel en gedachten. De podcast sluit af met een aantal praktische voorbeelden van effectieve implementatie-intenties en op hoe je zelf een implementatie-intentie kunt formuleren.

Podcast: Play in new window | Download (Duration: 26:19 — 23.5MB)

Subscribe: Apple Podcasts | Spotify | Email | RSS

De brede toepasbaarheid van implementatie-intenties. Een leidinggevende ging door een moeilijke periode op zijn werk en merkte dat hij ’s nachts lag te tobben. Dat beviel hem helemaal niet. Ten eerste leiden die tobberige gedachten ’s nachts niet tot goede oplossingen, maar eerder tot angst en paniek. Ten tweede leiden de tobberige gedachten tot slaapgebrek, waardoor de moeilijke periode alleen maar zwaarder werd. De leidinggevende besloot een implementatie-intentie te bedenken.