Ik erger me rot aan mensen met een negativiteitsbias

💡 Deze techniek leer je toepassen in de Training Progressiegericht Coachen.

Ik erger me rot aan mensen met een negativiteitsbias. Dat zei Petra, een vriendelijke vrouw die verantwoordelijk is voor een team van administratief medewerkers. Petra hoorde dat mensen over het algemeen een negativiteitsbias hebben. En daarin herkende ze zichzelf niet.

Negativiteitsbias

De negativiteitsbias gaat over de manier waarop mensen geneigd zijn om inkomende informatie te beoordelen en evalueren. Onbewust voorspellen mensen doorlopend inkomende informatie. Ze kunnen positieve voorspellingen creëren, of negatieve voorspellingen creëren. Die voorspelling gaat in eerste instantie zonder dat ons bewustzijn eraan te pas komt. De meeste mensen besteden meer aandacht aan negatieve informatie, ze reageren er emotioneel sterker op en ze zijn er langer mee bezig. Positieve informatie heeft zo meer de neiging naar de achtergrond te verdwijnen. Maar Petra zei: ‘Dit heb ik niet! Ik zie de dingen juist altijd positief!’

Positivity offset

De positivity offset gaat over de manier waarop mensen geneigd zijn hun situatie te ervaren wanneer er weinig of neutrale informatie aanwezig is. Als mensen bijvoorbeeld door het bos lopen en ze horen alleen het gefluit van vogeltjes, dan plaatsen ze die informatie waarschijnlijk in een positief licht. Maar zodra er onverwacht veel lawaai en geritsel in een paar struiken te horen is, slaat die positivity offset om in een negativiteitsbias en reageren mensen over het algemeen met voorzichtigheid, schrik of een gevoel dat er gevaar dreigt.

Andere mensen zijn negatief

Petra legde uit dat zij de dingen altijd positief ziet en ze gaf een voorbeeld daarvan. Zo was ze in haar vrije tijd betrokken bij een sportvereniging. En als er gesport werd stond ze ook vaak langs te kant om andere aan te moedigen. Zij vond dat zelf altijd heel leuk om te doen. Maar wat haar wel stoorde was de negativiteit van andere mensen. Mensen die langs de kant kritiek stonden te geven. Die de hele tijd op- en aanmerkingen hadden en alles beter wisten. Zodra 1 persoon zijn mond opendeed en kritiek gaf, viel dat Petra meteen op. Ze ergerde zich er rot aan.

Lachen

Toen ze zichzelf dit onder woorden hoorde brengen moest ze lachen. ‘Ah’, zei ze: ‘Ik denk dat het mijn negativiteitsbias is die daar zijn werk doet! Als er geen negativiteit om mij heen wordt geuit ben ik aan het genieten van de sport. Maar zodra er ook maar 1 persoon negatieve dingen zegt, valt me dat direct op en dan erger ik me direct. Ik ga luisteren, hoewel ik dat niet wil, en ik ben inwendig aan het mopperen op de negativiteit van de ander. Nadat de sportdag voorbij is vertel ik geïrriteerd aan mijn man over al die negatieve mensen.’

Het een sluit het ander niet uit

Als een individu negatieve informatie meer aandacht geeft, er langer mee bezig is en er emotioneel sterker door beïnvloed wordt, kan prima samengaan met een over het algemeen optimistische kijk op het leven. Je kunt bijvoorbeeld zowel de negativiteitsbias hebben, als je bewust zijn van alles wat er goed loopt, de progressie die je hebt bereikt en waar je tevreden over bent in je leven. Petra ziet de dingen vaak positief in, en ergert zich tegelijkertijd rot aan mensen die zich negatief uiten.

Progressiegerichte technieken

In de progressiegerichte aanpak houden we rekening met de mogelijke negativiteitsbias van onszelf en onze gesprekspartners. Er zijn daartoe allerlei gesprekstechnieken en principes beschikbaar. Zo is het vaak verstandig om je gesprekspartner niet te belasten met je eigen negatieve uitingen. Beter werkt het om voordat je je mond open doet, eerst je negatieve formuleringen om te buigen in positieve formuleringen. En om anderen te helpen om de ombuiging te maken van de minnetjes waar ze van af willen, maar de plusjes waarvoor ze pleiten. En om in stuurgesprekken of feedbackgesprekken positieve doelformuleringen te gebruiken, in plaats van de ander te vertellen wat je niet goed aan hem of haar vindt.