Skip to content

Self efficacy en autonoom functioneren

indexHangen de concepten self efficacy en autonomie met elkaar samen en zo ja hoe?

Bandura (1989) definieerde autonomie als actie die totaal onafhankelijk van de omgeving plaatsvindt. Omdat hij vervolgens beredeneerde dat gedrag nooit totaal onafhankelijk van de omgeving plaats vindt, stelde hij dat het niet mogelijk was om een betekenisvol te praten over het concept autonomie. Daarom kwam Bandura tot het concept van self-efficacy, wat overtuigingen zijn ten aanzien of/in hoeverre je competent bent om te dealen met  (onvoorziene) gebeurtenissen.

In de zelfdeterminatie theorie wordt self-efficacy ‘ervaren competentie genoemd. De ervaren competentie wordt gezien als essentieel voor de kwaliteit van je motivatie. Maar de overtuiging dat je een bepaalde actie succesvol kan uitvoeren of controle kunt hebben over de uitkomst ergens van, adresseert nog niet waarom iemand handelt.

Waarom je doet wat je doet ligt in het hart van menselijke commitment en engagement. De self-efficacy theorie kan geen onderscheid maken tussen autonome acties (acties waar je helemaal achter staat, die voortkomen uit je zelf) of acties die wezensvreemd zijn (dus niet voortvloeien uit het zelf, maar ontstaan door druk en controle) en kan daarom ook niks voorspellends zeggen over de consequenties die voortvloeien uit dit onderscheid.

De zelfdeterminatie theorie zegt dat autonomie een belangrijk concept is en dat het bestaat. De theorie ziet autonomie als een sleutelbegrip in het begrijpen van de kwaliteit van gedragsregulatie. De theorie richt zich niet alleen op het begrijpen van de aard en de consequenties van autonomie, maar ook op hoe autonomie zich ontwikkelt en hoe het kan worden versterkt of ondermijnd door specifieke biologische en sociale condities. De zelfdeterminatie theorie richt zich op de wisselwerking tussen inherente tendenties naar geïntegreerd en vitaal functioneren en onze kwetsbaarheden als we ons gecontroleerd voelen.

Autonomie staat tegenover heteromonie. Autonomie betekent zelfbesturing. Heteronomie betekent gedragsregulatie door krachten die je ervaart als wezensvreemd of onderdrukkend, of dat nu is door je innerlijke impulsen of door externe druk zoals beloning en straf.

Autonomie is dus niet hetzelfde als onafhankelijkheid. Je kunt afhankelijk zijn van iemand anders en toch autonoom functioneren. Je staat dan helemaal achter je afhankelijkheid. Mensen die ervaren dat hun autonomie wordt ondersteund, zijn juist meer bereid afhankelijk te zijn van de persoon die hun autonomie ondersteunt.

In SDT is er altijd sprake van een bepaalde mate van meer of minder autonoom functioneren. Zie ook hier. Je gedrag kan volledig gecontroleerd zijn door externe factoren of kan volledig autonoom zijn (je staat er helemaal achter), of daar tussen in.

2 thoughts on “Self efficacy en autonoom functioneren

  1. Frank

    Met interesse het bovenstaand artikel gelezen.
    Over deze zin in het bovenstaand artikel moest ik even nadenken:
    "Mensen die ervaren dat hun autonomie wordt ondersteund, zijn juist meer bereid afhankelijk te zijn van de persoon die hun autonomie ondersteunt."
    Is het kortweg gezegd niet logisch dat bij degene waarbij je je senang voelt, je eerder over kan geven aan de ander omdat jij je erkent voelt in wie je bent en wat je zegt en doet?

    De laatste zin ervaar ik niet als overtuigend.

    Reply
    1. Gwenda

      Beste Frank, ja je slaat de spijker op z'n kop. Als je in je liefdesrelatie ervaart dat je je eigen keuzes mag maken, dan ben je meer bereid om je te verbinden aan die ander en iets te doen voor die ander ookal vind je het zelf niet zo interessant. Wat mensen vaak denken is dat de behoefte aan verbondenheid en de behoefte aan autonomie communicerende vaten zijn; dus je moet als je je verbonden wilt voelen consessies doen aan je autonomie. Maar in de zelfdeterminatie onderzoeken is gevonden dat je geen hoge kwaliteit relatie hebt wanneer je je niet autonoom voelt in die relatie. Hier schrijf ik er iets meer over: https://progressiegerichtwerken.com/autonoom-functioneren-binnen-je-liefdesrelatie/

      Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *