Cortisol is een energiebooster en is niet zozeer een stresshormoon. In het boek sevenandahalf lessons about the brain legt Lisa Feldman-Barrett uit dat het aanmaken van cortisol een manier is van je brein om snel energie te laten produceren.

Energie nodig

Je brein doet voortdurend voorspellingen over wat je lichaam nodig heeft om in balans te blijven. Dat doet je brein via een proces van allostasis. Dat wil zeggen dat je brein voortdurend voorspelt wat je lichaam nodig heeft om te kunnen functioneren in de context en ook voortdurend voorbereidingen treft om aan die behoeften tegemoet te kunnen komen voordat de behoeften zich daadwerkelijk voordoen. Via allostasis blijft je lichaam in balans.

Cortisol

Door cortisol aan te maken krijg je de energie boost die je nodig hebt in de context. Soms kan dat inderdaad zijn omdat er een stressvolle situatie gaande is voor je. Je moet bijvoorbeeld voor een grote zaal een presentatie houden en je voelt je niet zeker over je aanpak. Een dergelijke situatie kan stress opleveren en de cortisol die je dan aanmaakt is geassocieerd met stress. Maar cortisol wordt ook afgescheiden als je ’s ochtends wakker wordt. Je lichaam heeft dan immers een boost aan energie nodig om de activiteiten van de dag te starten. En ook als je sport, maakt je lichaam cortisol aan.

Stofwisseling

Als je energie nodig hebt, heb je glucose nodig. Cortisol zorgt ervoor dat die glucose snel in je bloedbaan terechtkomt en helpt je cellen om die glucose te gebruiken als brandstof. Zo krijg je die energieboost als je die nodig hebt. Je brein regelt in de loop van je dag en nacht hoeveel cortisol te nodig hebt in je bloed om de energie te leveren die nodig is en om je stofwisseling efficiënt te laten werken.

Verkeerde voorspelling

Het kan zeker gebeuren dat je voortdurend teveel cortisol aanmaakt. Je brein voorspelt dan steeds verkeerd dat je energieboosts nodig hebt, die je niet echt nodig hebt in je context. Als dat langere tijd doorgaat kan het bijdragen aan ziektes zoals chronische stress en mentale gezondheidsproblemen. Maar cortisol is dus niet per definitie een stresshormoon, maar kun je beter zien als energiebooster.

Interpretatie

Voel je vlinders in je buik, een verhoogde hartslag, heb je zwetende handpalmen, dan zou het goed kunnen zijn dat je brein heeft voorspeld dat je energie nodig hebt in de context waarin je je bevindt. De betekenis die je geeft aan die lichamelijke sensaties kan een groot psychologisch verschil maken. Als je de lichamelijke sensaties interpreteert als een effectieve manier van je lichaam om de energie te produceren die je nodig hebt om goed te functioneren in de situatie, dan ervaar je dat je alert bent. Als je de lichamelijke sensaties interpreteert als een teken dat je gestrest bent en zult gaan falen, dan ervaar je negatieve spanning en onwelbevinden. Cortisolaanmaak hoeft geen slecht signaal te zijn, geen signaal te zijn dat van stress. Het kan net zo goed een teken zijn dat je brein en je lichaam effectief reageren in de situatie en dat je energie hebt om die situatie effectief aan te gaan.

Print Friendly, PDF & Email