Mindfulness wordt in de SDT op een specifieke manier gedefinieerd en in verband gebracht met autonome gedragsregulatie. In dit artikel staat een samenvatting van een kritische evaluatie van mindfulness en in deze bijdrage ga ik in op mindfulness binnen de zelfdeterminatietheorie.

Kritische evaluatie van mindfulness en tevens een agenda voor de toekomst ervan, dat biedt het artikel van Van Dam et al. Voor 2005 was er weinig aandacht voor mindfulness, maar die aandacht is sinds dat jaar in rap tempo toegenomen. Zowel wetenschappelijke artikelen (van rond de 400 in 2005 naar meer dan 1100 in 2011) als nieuwsmedia artikelen (van rond 5000 in 2005 naar meer dan 32000 in 2015). Mindfulness wordt niet alleen een therapeutische context benut, maar ook breed ingevoerd in organisaties en in onderwijsinstellingen.

De Polyvagal theorie is onhoudbaar, zo stellen 38 experts op het gebied van de fysiologie en de evolutie van de nervus vagus en van sociaal gedrag in dit artikel: WHY THE POLYVAGAL THEORY IS UNTENABLE Velen van hen hebben wetenschappelijke onderzoeken gepubliceerd die vaak in de literatuur over de polyvagal theorie worden gebruikt alsof zij de theorie zouden ondersteunen. De 38 experts bestrijden dit en halen gezamenlijk het fundament van de polyvagal theorie onderuit.

Het Batman-effect, zo noemen de onderzoekers Pagnini et al (2025) het effect dat ze vonden in hun grappige experiment met Batman. Prosociaal gedrag dat zijn vrijwillige handelingen die gericht zijn op het welzijn van anderen. Prosociale gedragingen zijn enorm belangrijk voor het functioneren van samenlevingen en voor het welzijn van mensen in die samenlevingen. Naast persoonlijke verschillen spelen ook contextuele factoren een rol in prosociaal gedrag. Het omstanderseffect is een negatief voorbeeld hiervan; mensen hebben soms de neiging niets te doen als er meerdere anderen zijn. Zie ook hier

Meta-review van meta-analyses SDT is net verschenen en geschreven door Richard Ryan et al (2023). In hun meta-review namen de onderzoekers 60 meta-analyses mee, waarvan 58 gepubliceerd. Het grootste deel van deze artikelen is in de laatste 10 jaar verschenen. De review gaat in op het bewijs voor de zes minitheorieën binnen het theoretisch SDT-kader en op verschillende toepassingsgebieden.

Het verlengde geest is de titel van het nieuwste boek van Annie Murphy Paul. Ze bedoelt hiermee dat de menselijke geest niet alleen wordt gecreëerd door onze hersenen, maar ook door ons lichaam, onze omgeving en onze relaties met anderen.

Voorbij Covid-verveling. Waterschoot et al deden onderzoek waaruit interessante tips komen voor hoe mensen zichzelf kunnen bevrijden van verveling in Covid-lockdown tijden. Ze ontdekten dat mindfulness helpt om minder last te hebben van verveling en een hogere levenskwaliteit te ervaren. Naast de kwaliteit van je eigen motivatie voor je acties blijkt dat decentreren (of juist tobben) psychologische mechanismen zijn die hierbij een rol spelen.

Buffer tegen het slankheidsideaal: een experimentele studie door Ogden et al is recentelijk verschenen. De laatste decennia is er een groei te zien in problemen die vooral vrouwen hebben met hun lichaamsvorm, gewicht, diëten, eetstoornissen. Dit is zowel bij kinderen als bij volwassenen het geval. Ogden et al deden een experimentele studie waarin ze beelden van verschillende lichaamsvormen gebruikten.

Mindful aan het werk zijn klinkt intuïtief als iets positiefs. Is dat inderdaad zo en onder welke omstandigheden zijn mensen in staat om mindful aan het werk te zijn? Olafsen onderzocht deze vraag vanuit een SDT framework.

Is er een relatie tussen de vervulling van psychologische basisbehoeften en slaapkwaliteit? Dat onderzochten Campbell et al in een van de eerste studies naar de rol van psychologische basisbehoeften en de regulatie van de fysiologische behoefte aan slaap.