Verbondenheid en leidinggeven. Verbondenheid is een van de drie psychologische basisbehoeften die alle mensen hebben. Leidinggevenden kunnen hun effectiviteit vergroten door zich bewust te zijn van deze basisbehoefte en door te weten hoe ze hiermee rekening kunnen houden in hun dagelijkse interacties met medewerkers.

Waarop richt zich onze basisbehoefte: verbondenheid of relatie? De drie basisbehoeften die de SDT beschrijft zijn de behoefte aan autonomy, competence en relatedness. In sommige literatuur wordt die laatste behoefte in het Nederlands vertaalt met ‘relatie’. Die term is volgens mij niet precies genoeg. De preciezere term is ‘verbondenheid’.

Aan het einde van 2018 zijn hier drie reflectievragen. De tweede van de drie reflectievragen aan het einde van 2018 is: hoe heb ik de behoefte aan verbondenheid van mezelf en anderen vervuld dit jaar? De eerste en de derde reflectievraag kun je hier en hier vinden.

Klik hier om meer te lezen

Verbondenheid betekent de perceptie dat je wordt gewaardeerd en gerespecteerd binnen je sociale groep en dat je een bijdrage levert die belangrijk wordt gevonden door jezelf en anderen. Klik hier om meer te lezen

Mensen staan meer open voor het leren van fouten en kunnen beter omgaan met falen als ze zich persoonlijk geaccepteerd en ondersteund voelen. Kumashiro en Sedikes (2005) gaven studenten een intellectueel moeilijke test. Ze werden gevraagd om ofwel te denken aan iemand met wie ze een negatieve relatie hadden, een neutrale of een positieve. Zij die aan een positieve relatie dachten hadden de meeste belangstelling in feedback, ook als die feedback negatief was. Baldwin (1994, 1996) toonden in diverse onderzoeken aan dat als mensen zich veilig voelden in een relatie, ze meer openstonden voor feedback en beter konden omgaan met falen dan wanneer ze zich onveilig voelden. Voor docenten, trainers, ouders, collega’s en leidinggevenden is dit belangrijk: zorg voor een positieve relatie met degene aan wie je feedback geeft als je wilt dat die persoon kan leren van de feedback.

Dagelijkse fluctuaties in behoeftenfrustratie. Olafsen et al (2025) deden onderzoek naar dagelijkse fluctuaties in behoeftenfrustratie op het werk. Ze wilden weten of behoeftefrustratie op het werk varieert op van dag tot dag en hoe die eventuele fluctuaties samenhangen met psychologische distantie, ontspanning, negatieve en positieve werkgerelateerde gevoelens, vitaliteit, emotionele uitputting en slaapkwaliteit. Ze onderzochten dit met een mix van kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksmethoden. Via dagboekmetingen werden dagelijkse fluctuaties vastgelegd en dit werd aangevuld met kwalitatieve diepte-interviews. De drie basispsychologische behoeften werden afzonderlijk onderzocht, in plaats van als een samengestelde score.

Het effect van AI-feedback op leerervaringen. Yu Quang (2025) onderzocht AI-gestuurde feedback en de motivatie en mindset van Chinese studenten die Engels als vreemde taal aan het leren waren. De onderzoeker vroeg zich af hoe AI-gestuurde feedback kon bijdragen aan het ontwikkelen van een groeimindset en het versterken van betrokkenheid en volharding van studenten, vanuit het perspectief van de zelfdeterminatietheorie (SDT).

Zes progressiegerichte thema’s in 2025, zes thema’s waarover ik schreef en podcasts maakte. Humor, lachen en positieve emoties vormden 1 thema dit jaar en die invalshoek was met alle negatieve informatie die voortdurend op ons afkomt voor mijzelf erg welkom. Overtuigingen ontwikkelen en funderen op psychologische wetenschap was een tweede thema, en wat op je basis van die overtuigingen doet en zegt in progressiegerichte gesprekken was thema drie. Thema vier betrof een communicatiemiddel: podcasts. Ik maakte er ongeveer 10 dit jaar over diverse progressiegerichte onderwerpen. Een fascinerend thema, nummer 5, was hoe onze ervaringen tot stand komen, oftewel ons bewustzijn en onze emoties en hoe we deze kennis kunnen benutten om betekenisvolle progressie te boeken. Het laatste thema ging over hoe nieuwkomers een plek kunnen opbouwen in onze samenleving, want zo boeken we als gehele samenleving progressie in plaats van dat we samen afglijden en uithollen wat er aan goeds is en kan zijn.

Het welbevinden van schoolleiders vergroten. Schoolleiders hebben officieel veel macht, maar in de praktijk moeten ze werken binnen allerlei regels, politieke bemoeienis en bureaucratische druk. Daardoor hebben ze minder vrijheid dan het op papier lijkt. De onderzoekers Marsh et al (2025) keken door de lens van de zelfderminatietheorie naar de effecten hiervan op het welbevinden van schoolleiders.

Motivatie en tweedetaalverwerving. Alamer et al (2025) doen in dit artikel verslag van een meta-analyse naar de kwaliteit van motivatie en tweedetaalverwerving. Werkt het goed om cursisten die een tweede taal aan het leren zijn een slechte beoordeling te geven om ze te motiveren om beter te gaan leren? Werkt het goed om te controleren of ze hun huiswerk gemaakt hebben en ze vermanend toe te spreken als ze te weinig studeren? En werkt het om je lesstijl af te stemmen op wat cursisten vanuit hun cultuur ‘gewend’ zijn?