Ik moet sturen op iets waar ik zelf niet achter sta
💡 Deze techniek leer je toepassen in de Training Progressiegericht Leidinggeven.

Ik moet sturen op iets waar ik zelf niet achter sta. Harm is de leidinggevende van een team projectleiders. Een van de projectleiders, Daan, is al een half jaar bezig met het opzetten van een online platform voor ketenpartners. Nu heeft het MT van de organisatie besloten dat een ander project de prioriteit moet krijgen. Het MT vindt een intern IT-project belangrijker. Het MT heeft Harm laten weten dat hij dit aan de projectleider moet laten weten. Harm baalt. Hij vindt het project waaraan Daan werkt juist wel waardevol en hij ziet er tegenop om Daan te moeten vertellen dat hij zich moet gaan richten op iets anders. Harm moet sturen op iets waar hij zelf niet achter staat. De meeste leidinggevenden hebben zelf ook een leidinggevende, en dus zullen de meeste leidinggevenden wel eens in de situatie komen dat ze zelf aangestuurd worden. Wat kun je doen als je het niet eens bent met wat er van je verwacht wordt?
Onderzoeken rationale
Harm zou ten eerste kunnen gaan onderzoeken wat de rationale van het MT is voor de wijziging in prioriteiten. Als hij immers beter zicht krijgt op wat het MT graag wil dat de verschuiving in prioriteiten de organisatie gaat opleveren, dan kan Harms eigen kwaliteit van motivatie ook opschuiven richting autonome motivatie. Hij kan er dan achter gaan staan om de beslissing door te voeren, omdat hij het belang ervan inziet. Dat maakt het gesprek met Daan makkelijker voor Harm, omdat hij zo beter kan uitleggen waarom de beslissing in zijn ogen de juiste is. Als het MT bijvoorbeeld goed kan onderbouwen dat het interne IT-project noodzakelijk is om de dreiging van hacks af te wenden, dan kan Harm meer begrip opbrengen voor de ingreep.
| Trainingen Progressiegericht Werken |
Overtuigen
Maar stel dat de rationale die het MT geeft voor Harm niet overtuigend is. Stel dat Harm het, ondanks de uitleg van het MT, nog steeds niet eens is met de beslissing. Harm vindt bijvoorbeeld dat Daan al zoveel heeft geïnvesteerd en dat de ketenpartners ook rekenen op het beschikbaar komen van het online platform, dat dit zwaarder zou moeten wegen dan het afwenden van de dreiging van hacks. Dan staat Harm er niet achter en dat zal het moeilijker maken om het stuurgesprek met Daan goed te kunnen voeren. Bij de eerste tegenwerping van Daan zal Harm dan in een spagaat terecht komen; loyaliteit aan zijn eigen leidinggevenden staat dan op gespannen voet met eerlijk zijn over zijn eigen visie. Nu kan Harm misschien het beste eerst een poging doen om de beslissing van het MT te beïnvloeden, door progressiegericht te overtuigen. Hier kun je daar meer over leren.
Onderzoeken waar je wel achter staat
Als beide strategieën toch nog niet hebben opgeleverd dat Harm erachter staat wat het MT van hem verwacht, dan zou Harm bij zichzelf kunnen onderzoeken welke aspecten van de beslissing hij wel onderschrijft. Hij is het misschien niet eens met het stopzetten van het project dat focust op het online platform, maar hij ziet wel in dat het heel belangrijk is om de beveiliging beter op orde te krijgen. Immers, als de beveiliging niet beter georganiseerd is, loopt de organisatie grote risico’s en bij een hack zal ook het online platform geraakt kunnen worden. Door het deel van de beslissing waar Harm het wel mee eens is expliciet te maken, zal het stuurgesprek met Daan makkelijker verlopen. Harm kan zich dan immers in dat gesprek met Daan kunnen richten op het uitleggen van dat deel van de rationale waar hij wel degelijk ook zelf achter staat. Harm stelt zichzelf dan als het ware de stuurvraag, voordat hij het stuurgesprek met Daan voorbereidt.
Eerlijkheid in het gesprek
Harm kan dus eerste de rationale van het MT onderzoeken. Als dat onvoldoende helpt kan hij het MT proberen te overtuigen om een andere keuze te maken. Als dat niet werkt kan hij focussen op het deel van de beslissing waar hij wel achter kan staan. En als dit allemaal toch niet genoeg oplevert kan Harm ervoor kiezen om in het stuurgesprek met Daan eerlijkheid te combineren met loyaliteit. Dat klinkt bijvoorbeeld zo:
| Harm | Hoi Daan, ik heb deze afspraak met je gemaakt om het te hebben over het pauzeren van het online platform project. |
| Daan | Wat?! Dat meen je niet, ik kan het niet geloven. Waarom dat? |
| Harm | Ja, ik snap heel goed dat je het niet kunt geloven en ik licht je graag toe waarom hiertoe is besloten. |
| Daan | Nou, ik ben benieuwd. |
| Harm | Ik heb van het MT begrepen dat de prioriteit nu moet uitgaan naar het beveiligen van onze IT-systemen, zodat de hacks beter kunnen voorkomen en afweren. Daarom is het de bedoeling dat jij je de komende tijd gaat richten op een nieuw intern IT-project en het project van het online platform voor ketenpartners tijdelijk gaat pauzeren. |
| Daan | Jemig, en wat vind jij daar dan van? |
| Harm | Ik begrijp dat je dat vraagt. Ik vind het heel erg jammer dat het online platform project op pauze wordt gezet, omdat ik je werk erg belangrijk en waardevol vindt. Tegelijkertijd vind ik het ook belangrijk dat wij als projectleidersteam met ons werk bijdragen aan de speerpunten die op organisatieniveau zijn gekozen. Vandaar dat ik, ondanks dat ik zelf liever had gewild dat je online platform project door zou zijn gegaan, het met jou wil hebben over je inzet op een nieuw IT-project. |
| Daan | Pfff, nou, dat is ook wat. Dus jij vindt het zelf ook niks? |
| Harm | Voor mij geeft het bijdragen aan de gekozen koers van de organisatie de doorslag bij dit soort moeilijke beslissingen. Dus hoewel ik liever had gewild dat jij door had kunnen gaan met je project, vind ik het toch belangrijker dat je je gaat richten op een nieuw intern IT-project, dat in lijn ligt met de koers die de organisatie wil varen. Uiteindelijk is de enige manier waarop we als organisatie als geheel vooruitkomen, als de activiteiten van alle teams bijdragen aan de bredere organisatiedoelen en prioriteiten. |
| Daan | Ik baal ervan, maar ik snap het wel. |
Nee zeggen
Ten slotte kan de situatie waarin je als leidinggevende beleid moet uitvoeren waar je niet achter staat aanleiding geven om nee te zeggen. Bij progressiegericht nee zeggen onderbouw je je ‘nee’ met positieve principes en waarden en doe je een alternatieve suggestie. Doordat je nee gegrond is in positieve principes en belangen vanuit organisatieperspectief, neemt de kans toe dat het MT je ‘nee’ zal begrijpen en zal accepteren. Via je alternatieve suggestie laat je merken dat je de beslissing van het MT begrijpt en een serieuze poging wilt doen om hieraan tegemoet te komen. Harm zegt bijvoorbeeld: ‘Ik kan helaas niet tegemoet komen aan jullie verwachting dat ik het project van Daan op pauze ga zetten. De reden daarvan is dat het voor de ketenpartners cruciaal is om gebruik te kunnen maken van het online platform, zodat ze hun weg kunnen vinden in het complexe landschap van de zorg. Pas als zij hun weg kunnen vinden, kunnen wij als organisatie een stap terug doen en ons richten op onze kerntaak. Zou het een idee zijn als we een tijdelijke kracht inhuren die in plaats van Daan kan meewerken op het interne IT-project? Op deze manier ‘nee’ zeggen kan als leidinggevende heel spannend zijn, maar het kan opleveren dat je niet hoeft te doen waar je niet achter staat. Hier kun je daar meer over leren.
| Trainingen Progressiegericht Werken |
Een andere context
Helpt nee zeggen ook niet en word je gedwongen om een beslissing uit te voeren waar je echt principieel niet mee kunt leven, dan is het wellicht beter om een andere context te zoeken. Gecontroleerde motivatie kost immers veel energie en is niet duurzaam. Het gaat ten koste van je eigen welbevinden. Een context zoeken waarin je weer autonoom gemotiveerd kunt zijn voor je werk voelt misschien complex, maar kan ook betekenisvolle progressie opleveren. Progressie is immers de sleutel tot welbevinden.
| Trainingen Progressiegericht Werken |
