Eerst het goede of eerst het slechte nieuws?

Eerst het goede of eerst het slechte nieuws? Slecht nieuws brengen is moeilijk voor zowel de brenger ervan als de ontvanger ervan. Voor de ontvanger is slecht nieuws natuurlijk niet prettig om te horen. En afhankelijk van hoe erg het slechte nieuws is kan het in mindere of meerdere mate belastend zijn voor die persoon. Slecht nieuws-gevers hebben vaak last van angst om het slechte nieuws te brengen. Ze kunnen zich zorgen maken over de reactie van de ontvanger en ze kunnen worstelen met hoe ze het zullen gaan zeggen. Beginnen ze met het slechte nieuws en brengen ze daarna het goede nieuws? Of beter andersom? Of is het misschien beter de ontvanger zelf te laten kiezen?

Verschil in voorkeur

Uit onderzoek blijkt dat de voorkeuren van de gever en de ontvanger van elkaar verschillen. De ontvangers van slecht nieuws kiezen in overgrote meerderheid voor ‘slecht nieuws eerst’. 54% van de gevers van slecht nieuws geeft echter de voorkeur aan ‘goed nieuws eerst’. De ontvangers zeggen dat slecht nieuws eerst beter voor ze werkt omdat het beste dan voor het laatst wordt bewaard en ze toewerken naar iets beters (van slecht nieuws naar goed nieuws). De gevers van slecht nieuws onderbouwen hun voorkeur met twee soorten redenen: zelfgerelateerd en andergerelateerd. Zelfgerelateerde voorkeuren zijn bijvoorbeeld: ‘Ik voel me ongemakkelijk bij het direct brengen van slecht nieuws’. Andergerelateerde voorkeuren zijn bijvoorbeeld: ‘Het is voor haar beter om het goede nieuws als laatste te krijgen, want dan herinnert ze zich het goede nieuws bij het weggaan.’

Perspectief van de ander

Als brengers van slecht nieuws zich even in de schoenen van de ontvanger verplaatsen, blijken ze hun communicatie daarmee in lijn te brengen. Ze bedenken dan bijvoorbeeld voordat ze in gesprek gaan wat de voorkeur van de ontvanger zou zijn en ze bedenken wat voor de ontvanger emotioneel het minst belastend zou zijn. Als ze dat doen zijn ze in staat om voorbij hun eigen ongemak te komen. Ze beginnen het gesprek dan vaker met het slechte nieuws en eindigen met het goede nieuws.

Aanzetten tot progressie

Maar hoewel de volgorde van eerst slecht nieuws en daarna goed nieuws minder emotioneel belastend was, bleek dat die volgorde ook leidde tot minder intentie om progressie te gaan boeken. In de conditie waarin het goede nieuws eerst werd gegeven bleken ontvangers meer bereid te zijn echt goed te kijken naar wat ze minder goed hadden gedaan en stonden ze dus meer open om te leren naar aanleiding van slecht nieuws. Ze toonden zich meer bereid om acties te gaan ondernemen om progressie te boeken.

Negatieve feedback

Dus als je negatieve feedback moet geven aan een medewerker, student, vriend, partner of collega, wat kun je dan het beste doen? Het lijkt erop dat de keuze overlaten aan de ontvanger (waar wil je mee beginnen?) niet in alle gevallen een goed idee is. Het is natuurlijk wel autonomie-ondersteunend, maar het kan ook leiden tot stagnatie. Als het de bedoeling is dat de ontvanger progressie gaat boeken naar aanleiding van de negatieve feedback, dan lijkt het beter als de gever ervan zelf kiest voor de volgorde; eerst het goede nieuws en dan het slechte nieuws. De gever moet dan voorkomen dat hij er op het laatst nog iets positiefs ingooit, zodat er een sandwich ontstaat (goed-slecht-goed), want dit ondermijnt de intentie om progressie te boeken alsnog. Als er geen progressie geboekt hoeft te worden naar aanleiding van het slechte nieuws, dan is het waarschijnlijk beter om te beginnen met het slechte nieuws en te eindigen met het goede nieuws (‘Ik ga helaas niet met je op vakantie, maar ik waardeer onze vriendschap wel heel erg en neem je graag mee uit eten!’)