Skip to content

Onbewuste verklaringen voor prestaties

BX3O85081Deze weken geven we veel trainingen in de groeimindset. Het is een onderwerp dat vaak een heleboel oproept bij mensen als ze ervan horen. Wat geloof ik eigenlijk over de ontwikkelbaarheid van capaciteiten? Denk ik (onbewust) meer op een statische manier over de mogelijkheid om progressie te boeken of op een groei manier? Wat zeg ik tegen anderen en hoe beïnvloed ik hun mindset met wat ik zeg? Welke feedback kreeg ik vroeger als kind vaak en welke feedback krijg ik nu? Welke mindset wil ik eigenlijk hebben en hoe beïnvloed ik mijn eigen mindset?

Het leren kennen van de groeimindset is eigenlijk een bewustwordingsproces hoe je nu over de werkelijkheid denkt. Welke logische verklaringen je geeft voor goede of slechte prestaties van jezelf en anderen.

Stel je eens voor dat iemand je het volgende raadseltje voorlegt en je vraagt dat op te lossen. Het gaat over een jongen met een talenknobbel en over een jongen met een wiskundeknobbel.

Deze jongen heeft een talenknobbel en is zwak in rekenen

Meester Ron van klas 7 van de lagere school legt de Cito-scores op tafel en wijst naar de scores voor rekenen. Jullie zoon scoort laag op alles wat met rekenen te maken heeft, legt hij uit aan de ouders. Hij heeft geen aanleg voor rekenen, dat is duidelijk te zien als je naar zijn prestaties van de afgelopen 6 jaar kijkt. Hij heeft veel tijd nodig voor eenvoudige sommen en het gaat hem al snel boven zijn pet. Hij heeft wel een talenknobbel, kijk maar naar zijn scores. Een echte alfa jongen! Hij kan het beste iets met zijn aanleg voor talen gaan doen later.

Deze jongen heeft een natuurlijke aanleg voor wiskunde

Meneer Jaspers staat op het podium van de middelbare school en houdt een toespraak voor een jongen van 17 die geslaagd is voor het VWO. Deze jongen heeft een talent voor wiskunde, vertelde hij het publiek. Hij is geslaagd voor wiskunde-B met een 9,5. En hij heeft voor zijn plezier alle wiskunde-D stof van 3 jaar zelf bestudeerd. Hij gaat nu natuurlijk wiskunde studeren, een vak waar hij echt voor in de wieg is gelegd. Hij is geboren met een wiskundeknobbel!

Maar het is dezelfde jongen

Dat moet toch wel over twee verschillende jongens gaan. Maar nee, het interessante is dat dit over dezelfde jongen gaat. En dat is het raadseltje. Hoe verklaar jij dat deze jongen op 9 jarige wordt gezien als een alfa-talent met een gebrek aan wiskundig inzicht, terwijl hij op 17 jarige leeftijd juist wordt gezien als een geboren wiskundetalent?

Het blijkt dat veel mensen grofweg twee soorten verklaringen hebben voor de resultaten van deze jongen.

Verkeerde inschatting

De eerste verklaring is dat er op de lagere school een verkeerde inschatting is gemaakt. Die verklaring gaat ongeveer zo. Deze jongen was altijd al begaafd op wiskundig gebied, maar het kwam er gewoon op de lagere school niet uit. Hoe dat kan is moeilijk te zeggen, maar het moet wel een verkeerde inschatting zijn geweest, omdat hij anders nooit dit resultaat had bereikt. Want dit soort goede resultaten bereiken mensen alleen wanneer ze er talent voor hebben. Iedereen wordt geboren met sterke en zwakke punten. Je intelligentieniveau, je capaciteiten en je persoonlijkheid zijn aangeboren. Je kunt ze niet of nauwelijks veranderen.

Effectief en hard gewerkt

De tweede verklaring gaat ongeveer zo. Deze jongen moet gedurende een aantal jaren wel hard aan zijn wiskundige vaardigheden gewerkt hebben. Hij zal wel een interesse hebben ontwikkeld voor wiskunde. En hij moet wel goed hebben geleerd en ondersteuning hebben gekregen. Hij was immers helemaal niet goed in wiskunde toen hij 9 was en heeft toch op 17 jarige leeftijd indrukwekkende wiskunderesultaten bereikt. Dit soort goede resultaten bereiken mensen alleen wanneer ze zich gericht inspannen om beter te worden in wat ze nog niet goed kunnen. Als ze veel oefenen. En als ze het graag willen. Iedereen kan, ongeacht waar die nu staat, beter worden. En het is dan normaal dat mensen zich moeten inspannen om beter te worden. Inspanning is zelfs een voorwaarde om beter te worden. Je intelligentieniveau, je capaciteiten en je persoonlijkheid zijn sterk veranderbaar. Als je tenminste gefocust leert.

De eerste verklaring is de verklaring die mensen met een statische mindset zouden geven. De tweede verklaring is een kenmerk van een groeimindset. Meer weten of lezen over de groeimindset?

1. welk muziekinstrument zou je willen leren bespelen?
2. de effecten van mindsets op leren en presteren
3. training groeimindset

4 thoughts on “Onbewuste verklaringen voor prestaties

  1. Koos de Heer

    Ik heb een beetje moeite met de binaire keuze die hier wordt gepresenteerd. Ik denk namelijk niet dat dat op die manier bestaat, dat onderscheid tussen alfa en beta. Zowel wiskunde als taal hebben beide te maken met een bepaalde vorm van analytisch vermogen en de wens om te doorgronden hoe dingen werken. Veel hangt naar mijn idee af van de manier waarop dat vermogen en die wens worden gericht. Ik ben zelf goed in exacte vakken zoals wiskunde en ook goed in talen. Voor mij is wiskunde een soort taal. Het gaat wat ver om taal een soort wiskunde te noemen, want dat is denk ik niet zo. Maar zowel de taal van de wiskunde als de taal van de mensen zijn manieren om de wereld te beschrijven.

    Je kunt goed zijn in het analyseren en doorgronden van manieren om de wereld te beschrijven. Dat is een algemeen vermogen. En ik denk wel dat de ene manier je misschien meer kan liggen dan de andere manier, maar ik geloof dat er veel afhangt van de richting waarin dat ene vermogen wordt gestuurd. Door ervaring, door interesse, of door sturing van buitenaf.

    Reply
    1. Gwenda

      Helemaal met je eens Koos! De binaire keuze klopt niet en is niet nuttig en de richting waarin mensen zich ontwikkelen hangt af van (toevallige) ervaring, interesse en sturing van buitenaf.

      Reply
  2. Mil van Beek

    Misschien heeft deze 9 jarige jongen steeds leerkrachten als Ron gehad die hem vertelden als een som fout was dat hij het blijkbaar niet kan of er niet goed in is. Ze hadden beter kunnen zeggen: "het is je nog niet gelukt, als je blijft proberen zul je het vast leren". Ook veel leraren hebben een fixed mindset en daar is vast wat aan te doen. Werk aan de winkel.

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *