Loopbaantransities construeren

Loopbaantransities construeren. Ibarra doet al lang onderzoek naar loopbaantransities. Een van de kernboodschappen uit haar onderzoek is dat loopbaantransities vaak via een test-and-learn traject plaatsvinden en niet zozeer via een plan-and-implement-traject.

Test-and-learn

Via het bewegen in nieuwe netwerken en het verkennen van nieuwe rollen ontdekken mensen stap voor stap hun loopbaanpad; test-and-learn. Het blijkt dat succesvolle loopbaantransities niet zozeer bedacht en dan geïmplementeerd worden. Voor loopbaanbegeleiders betekent dit dat een analysefase waarin de persoon allerlei tests ondergaat en aan introspectie doet waarschijnlijk het beste kort gehouden kan worden en dat het uitproberen van kleine stappen en ervaren wat die opleveren de persoon betekenisvolle informatie kan geven en ook kansen creëert.

Businessplan

Het doet me ook denken aan 1990, toen ik een groot adviesbureau achter me liet en mijn eigen bureau startte; het advies was toen om eerst een gedegen businessplan te schrijven en een analyse te maken van mezelf, maar ik heb daar nooit het nut van ingezien. Ik had een vaag idee en een groot netwerk en ik ging aan de slag. Via leerzame ervaringen vormde zich een steeds duidelijker beeld wat voor werk ik wel en niet wilde doen en waarom.  

Loopbaantransities

Ibarra definieert loopbaantransities als verplaatsingen van de ene institutioneel erkende werkrolreeks naar een rol die deel uitmaakt van een andere rolreeks en die door de persoon die de transitie maakt wordt ervaren als een loopbaanonderbreking. Die transitie wordt door de persoon ervaren als een verandering van identiteit en er ontstaat een nieuw samenhangend verhaal waarmee we herdefiniëren wie we zijn over discontinuïteiten heen. Identiteit komt daarbij niet alleen naar voren als voorspeller van uitkomsten, maar steeds vaker als de uitkomst zelf.

Dynamisch

Loopbaantransities zijn dynamische processen met meerdere paden, legt Ibarra uit. Loopbaantransities beïnvloeden en worden beïnvloed door complexe, samen evoluerende identiteiten en die beperken zich niet alleen tot het werkleven. Mensen worden steeds ouder en hebben vaak een rijk leven nadat ze met pensioen zijn gegaan. Mensen die vrijwilligerswerk doen, mensen die een zorgtaak op zich nemen, er is sprake van interactie tussen meerdere identiteiten—professioneel, niet-werkgerelateerd, en toekomstige mogelijke zelven. Ibarra heeft het over een resourcing-perspectief, waarin de focus niet zozeer is op diploma’s, ervaringen, sociale netwerken en persoonlijke kenmerken van mensen maar veel meer op potentiële assets die mensen kunnen ontwikkelen, benutten en vormgeven als hulpbronnen wanneer zij de ene loopbaan verlaten en zich richting een andere bewegen. Ze denkt dan aan meerdere identiteiten, identiteitsnarratieven en liminaliteit, waarbij dat laatste de fase is waarin de eerdere identiteit niet meer volledig leidend is en de persoon actief experimenteert met nieuwe identiteiten (possible selves).

Identiteit

Ibarra geeft het advies aan mensen die van loopbaan veranderen, dat zij zich zouden moeten richten op de identiteiten die voor hen het belangrijkst zijn—of dit nu huidige, resterende, niet-werkgerelateerde of meer holistische identiteiten zijn. Dit kan helpen de aandacht te verleggen van onzekerheid naar een levensinvulling die past bij de identiteit die je wilt ontwikkelen of behouden. Loopbaancoaches, HR-medewerkers en managers kunnen mensen die een loopbaantransitie verwachten of doormaken ondersteunen door hen aan te moedigen abstracter te kijken naar de rode draad die hun mogelijk meerdere, uiteenlopende loopbaanervaringen verbinden, om zo een gevoel van dynamische holistische samenhang te ontwikkelen. Mensen die zelf een loopbaantransitie doormaken en degenen die anderen ondersteunen, zouden niet-werkidentiteiten moeten beschouwen als potentiële bronnen van steun of juist van extra ontwrichting binnen het transitieproces, zo zegt Ibarra.

Wat is betekenisvol voor mij?

In onze trainingen geven we deelnemers de gelegenheid te reflecteren op wat betekenisvol voor ze is. Want in onze overtuiging is wat je betekenisvol vindt een belangrijke indicatie van hoe je jezelf wilt identificeren, hoe je je identiteit wilt construeren. Deze vragen helpen vaak goed om die reflectie mee vorm te geven, en hebben een directe relatie met de kwaliteiten van motivatie die binnen de zelfdeterminatietheorie onderscheiden worden: