Skip to content

Zelfdeterminatie theorie en Maslow

maslowSDTIn de zelfdeterminatie theorie (SDT) worden drie universele basisbehoeften onderscheiden: autonomie, competentie en verbondenheid. Zijn die basisbehoeften analoog aan Maslow’s behoeftenpiramide? Dit is wat de SDT-onderzoekers daarover zeggen.

Maslow stelt dat er basisbehoeften zijn zoals zelfwaardering en veiligheid. SDT stelt dat dit geen basisbehoeften zijn maar substituten voor onbevredigde basisbehoeften, zoals competentie, autonomie en verbondenheid. Mensen gaan op zoek naar zelfwaardering wanneer hun basisbehoeften aan competentie, autonomie en verbondenheid niet vervuld worden. Dus als iemand zich niet verbonden, competent en autonoom voelt, dan gaat die persoon op zoek naar manieren om zijn zelfwaardering en veiligheid te vergroten.

Maslow zegt dat eerst de lagere orde behoeften moeten worden vervuld voordat de persoon toekomt aan hogere orde behoeften. SDT stelt dat er geen hiërarchie in basisbehoeften is. Mensen kunnen soms kiezen voor het vervullen van “hogere orde” behoeften ten koste van lagere. Echter de basisbehoeften van SDT zijn allemaal groeigeoriënteerde behoeften. En deze behoeften zijn aanwezig vanaf de geboorte. Tekortgeoriënteerde behoeften zijn in SDT substituten voor als de basisbehoeften niet zijn vervuld (zie de vorige alinea).

Maslow richt zich op de vraag hoe sterk de basisbehoeften in een persoon aanwezig zijn. SDT richt zich op de mate waarin de drie basisbehoeften worden vervuld. De vervulling of verwaarlozing van de behoeften is belangrijker dan de sterkte van die behoeften, volgens SDT. De sterkte van de behoefte kan wel verschillen tussen de ene en andere persoon, stelt SDT, maar de mate waarin de behoeften worden vervuld is belangrijker dan de sterkte van de behoefte.

6 thoughts on “Zelfdeterminatie theorie en Maslow

  1. gerrit van bergeijk

    Ik ben blij met dit item. Het Maslov model wordt vaak gebruikt voor mensen uit de OGGZ (pychische problemen, verslaving, dak en thuisloos) Vaak wordt door de hulpverlening begonnen met de eerste laag van Malov. Bed, brood, binnen. Daar is ook wel iets voor te zeggen, want op straat, zonder geld in de kou is een situatie waar overleven voorop staat. "Housing first" heeft zeker nut. Soms lijkt het er echter op dat mensen de hulp afslaan omdat ze hun autonomie dreigen te verliezen in het hulpverleningstraject. Of de ervaring hebben hun autonomie te verliezen als ze aankloppen bij de opvang. Hulp werkt beter als mensen hun autonomie op belangrijke punten kunnen behouden. Bijv. opvang in eigen beheer, invloed op de regels hebben etc. Door met mensen te praten over wat ze belangrijk vinden en hoe ze goed geholpen zouden zijn, gaat het bijna altijd over:
    Keuzes die mensen willen maken
    Wat mensen kunnen, weten en ervaren hebben
    Belangrijke mensen in je leven
    Kortom de basisbehoeften als gespreksonderwerp.

    Reply
  2. Ella de Jong

    Ik herken me er sterk in! In de tijd dat ik "niet gezien" werd als competent in mijn vorige baan en er totaal geen sprake was van verbondenheid zocht ik bijna wanhopig naar zelfwaardering en veiligheid buiten mijn reguliere baan. Gelukkig was er een oplossingsgericht terrein waar ik me zeer thuis / veilig voelde. Oa NOAM nieuwsbrieven hebben me op de been gehouden!
    Dank je wel!
    Ik hoop er nog veel te lezen!
    groet, Ella

    Reply
  3. Jozef

    Bedankt voor deze interessante vergelijking. Ik heb die ook al enkele keren proberen naar voor te brengen, maar uw tekst is veel helderder. Er is nog een belangrijk verschil: zelfdeterminatie is empirisch onderbouwd, Maslow niet.

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *