Skip to content

Interview over oplossingsgerichte HR-advisering en een roze microscoop

Dit is het tweede interview in de reeks interviews met professionals die progressie aan het bereiken zijn in hun werk met behulp van de oplossingsgerichte aanpak. Deze keer met Cora Hagen, adviseur en sparringspartner op het gebied van Human Resource Management. Een gesprek over de verschillende rollen van de HR-adviseur, oplossingsgerichte acquisitie, oplossingsgerichte begeleiden van een arbeidsvoorwaardenproject, teambegeleiding en een roze microscoop.

GwendaWelkom, bedankt dat je dit interview wilt doen. Kun je iets zeggen over wie je bent en wat je doet?
CoraGraag gedaan. Ik ben Cora Hagen. Ik ben HR Verandermanager. Ik ondersteun organisaties van professionals met HR problemen. Meestal kom ik binnen met een akkefietje zoals een samenwerkingsprobleem, reorganisatie, inkrimping en uiteindelijk ondersteun ik vooral de leidinggevende met “hoe regel je het nu met je personeel als je veranderingen wil bereiken en hoe doe je je gesprekken”.  En ik kan ook daadwerkelijk daarbij ondersteunen, bij het voeren van de gesprekken.

 

GwendaDoe je dat vanuit je eigen bedrijf?
CoraJa, dat doe ik vanuit mijn eigen bedrijf: HZPO. Ik werk voor kleine en grote organisaties en in allerlei sectoren, wel vooral voor hoger personeel. Bij grote organisaties doe ik vaak klussen die gevoelig liggen voor de HR afdeling die er wel is en bij kleine organisaties ben ik vaak sparring partner voor de ondernemer, die het anders allemaal zelf moet uitpuzzelen en die het prettig vindt om met iemand te kunnen overleggen die onafhankelijk en deskundig is. Sommige klussen zijn langdurig en andere kort.

 

GwendaDie oplossingsgerichte aanpak , hoe ben je die tegengekomen?
CoraJa, dat was een ontzettende goede tip van een vriendin van mij. Ik realiseerde me dat ik meer wilde doen met coaching. Ik had al veel gesprekservaring, maar ik ervoer dat ik in coaching nog veel te winnen had. Maar er is natuurlijk ontzettend veel op het gebied van coaching dus ik vroeg mijn vriendin, die heel breed is opgeleid, wat bij mij zou kunnen passen. En zij kwam met oplossingsgericht coachen. Ik ben meteen de NOAM nieuwsbrief gaan lezen en dat sprak me heel erg aan. Ik heb geloof ik wel 10 nieuwsbrieven achter elkaar gelezen. Toen ben ik boeken gaan lezen en ik heb er echt van wakker gelegen. Het sprak zo tot mijn verbeelding en toen ben ik de Opleiding Oplossingsgericht Coachengaan volgen.

 

GwendaJe hebt er echt van wakker gelegen…kun je je nog herinneren wat je zo aansprak?
CoraHet was een soort kwartje wat viel.  Ik heb altijd de behoefte gehad om vanuit een positieve invalshoek te werken, maar soms voelde dat wat soft aan en ik dacht “ja, het moet ook effectief zijn”, want ik heb ook een zakelijke insteek. En de oplossingsgerichte aanpak was gewoon het antwoord daarop. Hiermee kan ik en heel optimistisch, positief, vrolijk zijn en ook heel effectief. En dat is gewoon zo’n top combinatie! En ik dacht, zo simpel is het dus: het concept is heel simpel. Maar als je het concept begrijpt moet je nog wel heel veel leren..

 

GwendaIk herinner me dat je eens in een training zei, dat je toen je de aanpak leerde kennen dacht:”hier ben ik de komende tien jaar mee bezig”.
CoraJa, ik zei “reken maar, hier ben ik de komende tien jaar mee bezig!”. Dit is voor mij zo helder en duidelijk.

 

GwendaDus, heel eenvoudig en toch vermoedde je dat je er 10 jaar mee bezig zou kunnen zijn?
CoraJa, dat is een goede vraag. Ik denk dat ik de impact ervan zag. Het is een enorme omslag in de manier van werken. En het voelde direct ook zo goed, dat ik wel het vertrouwen had dat ik het echt zou gaan doen. En toen ik er over ging lezen merkte ik ook dat er heel veel techniek in de oplossingsgerichte aanpak zit en die moet je je ook echt eigen maken en dat kost tijd. Dus zowel de omslag en de impact die die omslag heeft als de techniek maken dat ik begreep:”Met deze aanpak kun je tien jaar vooruit”. En ik kreeg ook al snel de ambitie om deze aanpak met anderen te delen, en dat betekent ook dat je er langere tijd mee bezig moet zijn om iets voor anderen te kunnen betekenen met de aanpak.

 

GwendaDus de impact van de omslag en de techniek…wat voor soort omslag is dat?
CoraHet is een verheldering van een mindset. Je zit er heel positief in, maar je gaat niet op je kistje klimmen, je gaat uit van de kracht en de expertise van degene met wie je aan het werken bent. Dat klinkt in alles door dat je doet en dat heeft heel veel impact.

 

GwendaWat voor soort impact merk je?
CoraSinds ik oplossingsgericht werken merk ik dat mensen heel gretig zijn om met me te praten. Dat 1 of 2 gesprekken zoveel verschil kunnen maken, zoveel kan betekenen voor mensen. Omdat ze merken dat ze in 1 gesprek zoveel kunnen opschieten in hun eigen denken, door hun eigen hersenen op een andere manier te gebruiken. Want dat is eigenlijk wat je doet. Je stuurt op de vorm en op de vragen en de inhoud sluit 100% aan bij waar het de ander om gaat en dat voelen mensen, mensen knappen daarvan op, boren hun energie en hun sterkte aan en daar willen mensen meer van.

 

GwendaJe zei zonet “je gaat niet op je kistje staan”, wat bedoel je daarmee?
CoraMet het op je kistje staan bedoel ik dat je als professional allerlei adviezen gaat geven of dat je de ander gaat proberen te overtuigen. En omdat ik gedreven ben en een mening en expertise heb, had ik die neiging wel, om adviezen te geven en anderen te overtuigen…Als ik er nu wel eens aan terug denk, denk ik aahh, vreselijk! Maar ja, het was was wel vanuit een hele positieve intentie. En nu kan ik, met de oplossingsgerichte methodiek, die positieve intentie op een veel effectievere manier en prettiger manier vorm geven. Een manier die voor mijn gesprekspartners ook veel prettiger aanvoelt en veel effectiever is.

 

GwendaWat is het verschil?
CoraHet verschil zit hem in heel goed voor de geest hebben dat de ander de expert is over zijn of haar eigen situatie. Het verschil zit hem in 100% aansluiten bij waar de ander zit in zijn denkproces en wat iemand zegt en het verschil zit hem ook in een heel andere onderzoeksrichting. Dus waar vroeger de onderzoeksrichting heel analytisch was in de richting van waar komt het probleem vandaan, hoe is het gekomen, wat ging er nog meer mis, is vervangen door de onderzoeksrichting van de gewenste situatie en wat er al is en welke successen er al zijn en dat levert een bron van informatie op. Die dingen maakt dat verschil.

 

GwendaJe hebt het in een artikel dat je schreef getiteld  oplossingsgericht werken in HR heb je het over een roze microscoop. Mooie metafoor! Wil je die eens toelichten?
CoraJa, ik heb nagedacht wat die verandering nu precies is en ik dacht het is geen roze bril, want met een roze bril kijk je als een ware door een waas naar de werkelijkheid. Maar dit is een heel precieze en een heel onderzoekende methodiek, een methodiek waarmee je ook echt gaat ontginnen wat er in die successen zit en in die positieve ervaringen, en daarvoor heb je een preciezer instrument nodig dan een bril. Voor mij is het een roze microscoop, waarmee je heel precies kijkt. En juist dat detail niveau levert zo ontzettend veel op. Als je gaat doorvragen: wat werkt er nou en hoe werkt het nou precies en hoe heb je dat gedaan, hoe heb je dat voor elkaar gekregen en wat kon iemand anders aan jou zien. Met zulke vragen gaat iemand op microniveau kijken en daarmee wordt het ook grijpbaar en kan iemand het succes herhalen en opnieuw toepassen en krijgt iemand het idee “ja dit is een bruikbaar iets”. En daarmee vind ik het geen roze bril maar een roze microscoop. Maar het is wel continue de roze blik, waarmee je kijkt wat is er al en waar wil ik naar toe, wat is de gewenste situatie. En het is optimistisch, dat je ook de verwachting hebt: het begin van de verandering is er al en een verwachting dat verbetering ook in het vat zit.

 

GwendaBenut je de oplossingsgerichte aanpak ook inhoudelijk in je HR advies werk?
CoraJa, wat ik zelf als basis gebruik is het model met de vier kwadranten, het 4SFC model, waarmee ik heel goed nadenk over wat ik in een bepaalde situatie ga doen. Ga ik sturen? Heb ik zelf een doel? Heeft de onderneming een doel? Of kan ik helpen en helemaal uitgaan van het doel van de ander? Of is het een trainingssituatie, waarin iemand zelf een doel heeft en ik oplossingen kan aanreiken? Of is het een instrueer situatie? Instrueren probeer ik zoveel mogelijk uit te blijven. Die vier rollen is voor mij een enorme verheldering, die mij effectiever maakt. In HR schakel je tussen al die rollen als een gek heen en weer. Binnen 1 gesprek kan je rol 33 keer wisselen. En wat me ook helpt is het besef dat bij elke rol mandaat hoort. Dat vind ik een van de lastigste dingen van HR, dat je steeds weer je moet afvragen wat je mandaat is. Als kader is het 4SFC model enorm verhelderend. Ik gebruik het eigenlijk in elk gesprek, of het nu ziekteverzuimbegeleiding is, of ontslag of coaching van de leidinggevende. Eigenlijk in elk gesprek! Soms is het zoeken, bijvoorbeeld als je betrokken wordt bij een ontslagzaak. Hoe positief kun je het gesprek dan insteken? Soms wil de opdrachtgever dat niet, die wil dan alleen dan het afloopt. Ik heb wel een percentage wonderen op mijn naam staan, van mensen die niet goed functioneerden waar je dan in wordt gevlogen voor dossieropbouw maar waarbij de gesprekken zo goed lopen  dat de medewerker sterk verbetert en zowel de werkgever als de werknemer blij zijn dat dat gebeurt. Maar die insteek lukt niet altijd, dus daar ben ik nog aan het zoeken naar de scherpte in de toepassing van de oplossingsgerichte aanpak.

 

GwendaHeb je een concreet voorbeeld van een opdracht die je wel eens hebt gedaan waar je de aanpak bij hebt benut?
CoraJa, er was een organisatie die me vroeg of ik eens langs wilde komen, want er was een vraagstuk over arbeidsvoorwaarden. Er was gedoe over en de twee leidinggevenden gaven aan dat het hun ding niet was. Dat was de aanleiding om met me te gaan praten. Wat leuk is in de oplossingsgerichte aanpak is dat het ook heel goed bruikbaar is in acquisitiegesprekken. Dus toen ik met de doelgerichte en positieve vragen kwam, merkte ik dat mijn gesprekspartners meteen gingen ontspannen en het leuk vonden om me erover te vertellen en met me te praten. Zo ontstaat meteen een connectie, een verbinding. Ik luister anders, beter, waardoor ik beter begrijp waar de behoefte ligt en precies weet wat ze van me verwachten en ik ook precies weet of ik dat kan bieden of niet. Doordat ik dat helder heb, voelen ze ook bij mij ah ze kan dit echtof niet. Dus er waren nog twee andere bureaus uitgenodigd, maar het was in het gesprek voor hen direct duidelijk dat ze met mij wilden werken. Het was meteen rond. Dat was al een oplossingsgerichte binnenkomer.

 

GwendaDus de acquisitie is ook oplossingsgericht aan te pakken en leidt tot succes. En in de loop van de opdracht, hoe benut je de oplossingsgerichte aanpak dan?
CoraOm de arbeidsvoorwaardenvraag te kunnen oplossen had ik mijn HR techniek nodig. En, zoals vaak in organisaties, speelden er in deze organisatie ook een hoop andere dingen. En die hadden te maken met hoe men de dingen met elkaar regelde en samenwerkte. Men liep al drie jaar te tobben daarover en iedereen liep daar een beetje over te mopperen. En omdat je dan in de loop van het traject een goede band krijgt met de klant, kun je ook gewoon vragen: “Zou het een idee zijn eens een bijeenkomst te organiseren want ik hoor dat daar links en rechts wel behoefte aan is”.  Wat dan zo leuk is dat je in zo’n teamgesprek de oplossingsgerichte technieken kunt gebruiken en het team zegt:”Jeetje, zo’n vergadering hebben we nog nooit gehad”. Het was geregeld binnen drie vergaderingen. Ze zitten er al drie jaar mee te worstelen, en binnen drie vergaderingen hebben ze het opgelost!

Natuurlijk zou ik graag denken dat het door mij persoonlijk komt dat ze dit resultaat zo snel wisten te bereiken. Maar dat is niet het geval. Iedereen die de oplossingsgerichte invalshoek had toegepast had dit resultaat met ze kunnen bereiken.En ik doe dan inhoudelijk niets. Het enige dat ik doe is oplossingsgerichte vragen stellen, samenvatten, doorvragen, zoeken naar de gemeenschappelijke deler, zoeken naar wat er al is en daardoor het vertrouwen laten bloeien dat het probleem te hanteren is. Want ze komen natuurlijk de eerste vergadering binnen met het idee:”We zitten hier al drie jaar mee te worstelen, dit gaat hem niet worden”. En het is zo ontzettend leuk om te merken hoe die hoop en energie dan weer wordt aangeboord als je gaat praten over hoe het zou kunnen zijn als het beter is, wat dat kan opleveren, wat dat voor ieder zou betekenen.

 

GwendaMooi resultaat! Wat is jouw rol als begeleider in zo’n vergadering?
CoraEigenlijk gaat puur om het begeleiden van het proces, je bent een soort voorzitter die ervoor zorgt dat iedereen aan bod komt en die de juiste vragen stelt, waardoor mensen energie krijgen en verder komen en zelf op ideeën komen om stappen te zetten. En dan hoef ik inhoudelijk niets te doen, want die stappen zijn zo doorleefd van positiviteit dat ze het ook gaan doen. Ik hoef geen notulen te maken, ik hoef nergens achter aan te zitten, er is zoveel energie en enthousiasme ontstaan dat mensen het zelf gaan doen.
GwendaKlinkt goed! Wat leverde die besprekingen de organisatie inhoudelijk op, wat deden mensen daarna anders?
CoraMen had een overzicht over alle onderdelen van het werkproces gekregen. Iedereen deed een stukje van het gehele proces en eerder had men last van elkaar omdat dingen niet of niet op tijd werden geleverd, niemand had overzicht over het geheel. En ze hadden wel geprobeerd om met boekenwerken de processen vast te leggen, maar dat had niet geholpen. Maar aan het einde van die drie gesprekken hadden ze allemaal overzicht over alle projecten en zicht op hoe ze met elkaar samenhingen en hoe ze elkaar konden helpen en ondersteunen om het hele proces soepel te laten verlopen.

 

GwendaWat deden ze anders in de praktijk als gevolg daarvan?
CoraZe creëerden andere overlegmomenten en in andere settings. Ze hadden heel goed voor ogen waarover ze met wie moesten praten en dat liep informeel en vanzelf. Zonder structurele afspraken over vergaderingen, zochten mensen elkaar op omdat ze het voordeel zagen van elkaar opzoeken op de juiste momenten.

 

GwendaAls je de kern van oplossingsgericht werken in een zin zou willen samenvatten, wat zou je dan zeggen?
CoraHaha, dat kan bijna niet, omdat het zoveel omvattend is….het is positief en effectief. Het heeft er voor mij voor gezorgd ik het vertrouwen heb dat ik elk gesprek dat ik inga op een goede, positieve en effectieve manier kan afhandelen. Er is geen gesprek of bijeenkomst waar ik niet meer weet hoe ik het tot een goed einde kan brengen. Natuurlijk is het niet altijd eenvoudig en hebben mensen soms grote problemen, maar ik heb altijd een basis, een back up om op terug te vallen. Waar sta ik in het proces? Wat is er al aan oogst? Waar kan ik op voort borduren? Dat geeft me een basisvertrouwen dat ik altijd effectief kan handelen.

 

GwendaDus positief en effectief en het geeft een basisvertrouwen dat je elke lastige situatie goed kunt aanpakken. Krijg je wel eens kritiek op de oplossingsgerichte aanpak?
CoraIn mijn werk eigenlijk niet…alleen geïnteresseerde reacties. Na een tijdje zeggen mensen vaak: ”Dit is leuk! Je doet iets anders….wat doe je eigenlijk?” Als ik op verjaardagen of soms in een workshop of zo iets vertel over de methodiek dan krijg ik wel eens te horen:”Maar dat kan toch niet werken, als je niet over de oorzaken van problemen praat en over hoe het gekomen is, dan blijft het oppervlakkig en kan er nooit een goede oplossing komen?” Mijn ervaring is dat door het aanboren van de positieve kant en aan wat er al goed is er een schat aan energie, sterktes, informatie vrijkomt die niet vrijkomt als je gaat zitten “waarommen”. Als je in de waarom-vraag gaat zitten….daar kom je nooit meer uit. Mensen gaan zitten wijzen naar elkaar, er komen steeds meer problemen, het is totaal niet effectief. Terwijl met de oplossingsgerichte aanpak mensen kunnen praten over de gewenste toekomst en over wat er al is en dan krijgen mensen helemaal niet de behoefte om naar elkaar te gaan zitten wijzen. Dat is een totaal verschillende ervaring.

 

GwendaJa, waardoor progressie op gang komt in plaats van stagnatie. Dus oplossingsgericht is progressiegericht?
CoraJa….de term “oplossingsgericht” vind ik niet altijd helemaal prettig, omdat veel mensen zichzelf oplossingsgericht noemen maar dan niet de oplossingsgerichte aanpak bedoelen. En mensen denken snel dat je op jacht gaat naar de oplossing en dat is zo oppervlakkig, dat is de aanpak juist niet. Progressie is wel een interessante term…voor mezelf vat ik het in 1 zin samen door te zeggen:”Dat wat goed is groter maken”.

 

GwendaBedankt, Cora, en succes met je werk!Cora Hagen is bereikbaar via 06-23384906 of cora.hagen@hzpo.nl. Haar website is www.hzpo.nl

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *