Skip to content

Blog

Vandaag las ik dat Bill Gates de control-alt-delete toetsencombinatie graag had willen terugdraaien. Of die toetsencombinatie voor onze computers beter niet in gebruik zou zijn genomen weet ik niet. Dat is niet mijn expertise. Maar een control-alt-delete knop voor onze onbruikbare gedachten en vooral voor gesprekken die de verkeerde kant op gaan zou misschien wel handig zijn.

Mensen hebben een natuurlijke neiging om negatieve dingen meer aandacht te geven dan positieve dingen (de negativity bias). Ze hebben ook de neiging om te zeggen of anderszins te laten merken wat ze denken. Geen wonder dat er nogal wat negatieve uitingen plaatsvinden in gesprekken en in sociale situaties. Het vervelende is dat die negatieve uitingen een sterk effect hebben op de ontvanger van de negatieve uiting. Dat heeft ook te maken met de negativity bias; we hechten een wat zwaarder gewicht aan negatieve informatie dan aan positieve informatie. De ratio die vaak wordt genoemd willen negatieve en positieve dingen in balans zijn is 3:1. Dus tegenover 1 negatief ding moeten 3 positieve dingen staan wil de balans neutraal zijn. ...continue reading "Control-alt-delete"

Heidagen kunnen energie geven, maar vaak genoeg kosten ze alleen maar energie. Oeverloze discussies en onduidelijke opbrengsten, irritaties en babbelen over dingen die er eigenlijk niet toe doen. Een progressiesessie kan een interessante manier zijn om positieve doelgerichtheid aan te brengen. Een voorbeeld is de progressiesessie van een groep bestaande uit 30 managers. De structuur van die progressiesessie van een dag zag er als volgt uit.

Men wilde graag overeenstemming krijgen over de strategische prioriteiten van de organisatie en daarnaast wilde men een leidraad ontwikkelen aan de hand waarvan managementbesluiten genomen zouden worden in de dagelijkse praktijk. De strategische doelen waren namelijk wel helder, maar er was te weinig een gemeenschappelijk idee over de prioriteitsstelling en de dagelijkse keuzes die daarbij hoorden. Daardoor ontstond ergernis en verwarring, zowel bij de managers zelf als bij de medewerkers. ...continue reading "Progressiesessie met een team van managers"

Momenteel zit ik in een verwarrende fase van het schrijven van mijn nieuwe boek. Tussen 'het is bijna klaar' en 'wordt het ooit wat?' De ene dag sluit ik mijn computer af met een blij gevoel dat het hoofdstuk dat ik net vervolmaakte nu echt wel behoorlijk goed en interessant is geworden. De volgende dag zie ik in datzelfde hoofdstuk weer alle dingen die er nog aan toegevoegd zouden kunnen worden en zie ik zelfs nog kromme zinnen. Het is verwarrend. Ik stelde mezelf de volgende vragen om die verwarring te onderzoeken. ...continue reading "De zin van verwarring"

Twee vaardigheden waarvan mensen snel geneigd zijn te denken dat ze onontwikkelbaar zijn, zijn absoluut gehoor en wiskunde. Absoluut gehoor ‘heb’ je (of niet) en je wordt ermee geboren is dan de gedachte. Hetzelfde geldt voor wiskunde; je hebt wiskunde-genen of je niet. Op deze site en in mijn boeken heb ik al veel geschreven over de plasticiteit van ons brein, bijvoorbeeld hier en hier en hier. Twee onderzoeken licht ik er deze week even uit. Het eerste gaat over de rol van toontaal bij de ontwikkeling van absoluut gehoor (Deutsch, 2006 en Sakakibara, 2000) en het tweede gaat over de ervaringsafhankelijke structurele breinplasticiteit bij wiskundigen (Aydin et al, 2007). ...continue reading "Absoluut gehoor: onontwikkelbaar?"

Ervaringsafhankelijke structurele breinplasticiteit is een vorm van breinplasticiteit die veroorzaakt wordt door het verwerven van vaardigheden en het oefenen van vaardigheden. In een studie in 2007 onderzochten Aydin (Aydin et al, 2007) et al de parietale cortex van wiskundigen. Hun bedoeling was om te onderzoeken of er ervaringsafhankelijke structurele plasticiteit te zien was in het brein van wiskundigen, waaraan jarenlange oefening ten grondslag lag. ...continue reading "Ervaringsafhankelijke structurele breinplasticiteit"

Vele correlationele onderzoeken geven aan dat de grootte van een klas niet gecorreleerd is met de prestaties van leerlingen. Maar een aantal experimentele onderzoeken laten een ander beeld zien. In een experiment werden kinderen door middel van een opgegooid muntje ingedeeld in een kleine klas (13-17 kinderen ) of een grote klas (22-25 kinderen). In de kleinere klassen bleek dat de prestaties met .22 SD toenamen en dat het effect groter was voor kinderen van minderheidsgroeperingen dan voor witte kinderen. Er zijn meerdere soortgelijke experimenten gedaan en elk laten ze dit beeld zien. De resultaten van die experimenten zouden niet moeten worden gezien als aanvullend op de correlationele onderzoeksresultaten, maar als vervangend. Het gerandomiseerde gecontroleerde experiment is veel beter dan correlationele studies en is de gouden standaard in wetenschappelijk onderzoek. De gerandomiseerde opzet zorgt ervoor dat er geen verschillen zijn in variabelen tussen de experimentele groep en de controle groep, voordat de manipulatie van de onafhankelijke variabele plaatsvindt. Dus de verschillen die na de manipulatie worden gevonden, worden veroorzaakt door die manipulatie. Double-blind experimenteel onderzoek wil zeggen dat noch de onderzoeker noch de proefpersonen weten of ze in een experimentele groep zitten of in een controle groep. Dit zorgt ervoor dat niet de menselijke theorieën over of de manipulatie al dan niet zou moeten werken de veroorzaker is van verschillen tussen de experimentele groep en de controle groep, maar de interventie zelf daarvan de oorzaak is.

Meer lezen: Mindware, tools for smart thinking  en Experimental estimates of education production functions

 

4

Deze zomer heb ik een nieuw boek geschreven en momenteel zit ik de laatste fase van het schrijven ervan. Dit boek is de uitkristallisatie van mijn leerproces, dat 50 jaar geleden begon en hopelijk verder blijft gaan. In die tijd heb ik progressie geboekt op allerlei gebieden en drie cruciale daarvan hebben geleid tot dit nieuwe boek.

Eerste cruciale progressie: mindset

De eerste cruciale verbetering gaat over mijn mindset. Ik heb lange tijd meer met een statische mindset dan met een groeimindset gekeken naar mezelf en anderen. Zo was ik er vanaf mijn zesde levensjaar van overtuigd dat ik niet kon rekenen en geen talent had voor wiskunde. Die overtuiging begon te groeien toen mijn juf dat over mij dacht, vlak nadat we in de eerste klas van de lagere school waren begonnen met rekenen. Ze vond dat ik te lang naar het bord met de cijfers 1-100 staarde. Ik herinner me nog dat ik voelde dat ze me observeerde en ik maar bleef staren naar dat bord terwijl ik me bezorgd afvroeg of ze boos op me was en wat ik fout deed. Ze haalde me uit de les, liet me testen door een testpsycholoog, die bij mij op zesjarige leeftijd de diagnose stelde dat ik lerares talen zou kunnen worden maar nooit lerares wiskunde. ...continue reading "Drie gebieden waarop ik progressie heb geboekt"

2

Progressiegerichte lesbezoeken

Lesbezoeken door docenten onderling worden in veel onderwijsinstellingen gebruikt. In een grote onderwijsinstelling gebruiken de docenten nu een eenvoudig systeem van progressiegerichte lesbezoeken.

Progressiegericht werken

Een onderwijsinstelling pakte een organisatieverandering aan via de test-and-learn benadering van progressiegericht werken. Dat wil zeggen dat er geen plannen-en-implementeren aanpak werd gevolgd, maar een stapsgewijze, experimenterende, lerende, uitproberende, appelerend aan de autonome motivatie-aanpak. De onderwijsinstelling bereikte er bijzonder goede resultaten mee, binnen amper een schooljaar. Een klein clubje mensen was begonnen met het leren toepassen van de progressiegerichte aanpak, er ontstond interesse en enthousiasme bij anderen en er werd aangesloten bij de behoefte van steeds meer docenten om meer te leren over progressiegericht werken. Veel docenten waren aan het einde van het schooljaar enthousiast over de progressiegerichte aanpak, ze gebruikten die aanpak in hun gesprekken met studenten en met elkaar, mensen die interne studiemiddagen hadden gemist kwamen bij de interne experts in de progressiegerichte aanpak vragen wat er was behandeld, er kwam steeds meer congruentie in de benadering van leidinggevenden tov docenten, docenten tov leerlingen en docenten tov elkaar.

Eenvoudig systeem lesbezoeken

Aan het einde van het schooljaar ontstond het idee om met progressiegerichte lesbezoeken te beginnen. Dat zijn lesbezoeken die collegadocenten bij elkaar doen, en waarbij ze bewust in hun leerzone stappen en elkaar helpen om de progressiegerichte interventies in de klas steeds beter toe te passen. Ik heb een eenvoudig systeem van progressiegerichte lesbezoeken voor ze gemaakt, zodat er een duidelijke structuur is. ...continue reading "Progressiegerichte lesbezoeken"

Wordt depressie en angststoornis veroorzaakt door chemische disbalans in het brein?

Eén breinmythe die onderuit gehaald wordt in het boek Great Myths of the brain" is de mythe dat mentale ziektes zoals depressie en angststoornissen veroorzaakt worden door een chemische disbalans in het brein. Christian Jarrett schrijft daarover dit:

Het niet goed begrijpen en het verkeerd gebruiken van breinwetenschap kun je ook terug zien in de manier waarop de media, het algemene publiek en zelfs vele medische professionals denken over mentale ziektes. Depressie en angststoornissen bijvoorbeeld. Hoe simpel zou het niet zijn als depressie en angststoornissen een kwestie waren van chemische disbalans in het brein, te verhelpen met pillen?

Geen bewijs dat chemische disbalans depressie veroorzaakt

De werkelijkheid ligt anders. Het is zeker zo dat het bestuderen van de biologische kant van stemmingen (depressie en angst) en de breinchemie, tot mooie ontdekkingen heeft geleid ten aanzien van hoe we serotonine en andere neurotransmitters kunnen targetten met medicijnen. En depressie en angst gaat gepaard met chemische disbalans. Maar er is geen bewijs dat depressie en angststoornissen worden veroorzaakt door een chemische disbalans. Niemand weet wat de juiste niveaus van neurotransmitters zijn en neurotransmitters zijn ook maar 1 schakeltje in de complexe werking van het brein. ...continue reading "Depressie veroorzaakt door chemische disbalans"

In 2016 verscheen mijn boekje Hersenvitaminen, meer succes met de groeimindsetmix. Hier is een stukje uit dat boek dat gaat over het kiezen van doelen die werken, dus doelen waarmee je vooruit komt.

Een groeidoel kiezen: waar begin je?

Het is verstandig om even goed na te denken over de vraag welk doel je wilt bereiken. Het ene doel is immers het andere niet. Doelen waar je helemaal achter staat, verhogen de kwaliteit van je motivatie en daarmee de kwaliteit van wat je doet en je plezier. Doelen die bijdragen aan je persoonlijke groei, je interesses, de verdieping van je belangrijke relaties en je bijdrage aan een groter geheel vervullen je drie psychologische basisbehoeften en daarmee je welbevinden. Doelen die je formuleert in termen van wat je wilt leren, stimuleren een groeimindset bij je en vergroten je kans op goed presteren.

Om te beginnen met het kiezen van een groeidoel is het handig als je je bewust bent van welke doelen je eigenlijk aan het nastreven bent en welke doelen anderen voor ogen hebben. ...continue reading "Kies een doel waarmee je groeit"