Niet-normaliseren is in grensoverschrijdende situaties vermoedelijk een betere weg dan negeren of niet serieus nemen. Waar normaliseren in bepaalde situaties opluchtend kan werken, zou het in andere situaties wel eens juist schadelijk kunnen zijn.

Twee progressiegerichte interventies die een sterke combinatie vormen zijn normaliseren en een positieve verwachting creëren. Als mensen een probleem hebben, kunnen ze denken dat er iets mis is met hen. Ze hebben een probleem, maar daarnaast hebben ze een probleem met het feit dat ze een probleem hebben. Ze gaan zichzelf bijvoorbeeld zien als ziek of defect. Of ze gaan de context waarin ze functioneren ervaren als ziek of defect. Er is iets mis met mij. Door zo naar de situatie of jezelf te kijken wordt het probleem zwaarder en krijg je er een tweede probleem bij. Naast het lastige probleem is het feit dat je het probleem hebt ook nog eens een teken van zwakte of ziekte.

Klik hier om meer te lezen

Normaliseren heeft drie functies:
1. het maakt het probleem van de gesprekspartner menselijk en geen teken van pathologie. Daardoor ontstaat opluchting en kunnen mensen met minder zwaarte naar hun probleem kijken. Het probleem komt immers vaker voor.
2. het haalt het probleem van de veroordeling van jezelf weg. Als mensen een probleem hebben kunnen ze daarnaast een probleem krijgen met het feit dat ze het probleem hebben (surplusprobleem). Ze gaan zichzelf zien als zwak of slap dat ze hun probleem zo moeilijk vinden en er zo’n last van hebben. Door te normaliseren dat de persoon niet zwak is of slecht is, maar dat het normaal is dat de persoon zich ellendig voelt, kunnen mensen hun aandacht gaan richten op het oplossen van hun probleem in plaats van op het veroordelen van zichzelf.
3. het laat je gesprekspartner weten dat je hem niet veroordeelt en hem respecteert, wat de samenwerking tussen jullie ten goede komt.
Normaliseren kan op twee manieren. Via indirecte normaliserende constateringen zoals “klinkt logisch” of “natuurlijk” of “klinkt bekend” of “veel mensen lopen daar wel eens tegen aan”. Bij deze vorm van normaliseren wordt de inhoud van wat de gesprekspartner net heeft gezegd niet benoemd, maar wordt zijn situatie in het geheel als menselijk en normaal gezien.
Het kan ook via directe normaliserende constateringen, die reframend werken. Een directe constatering die reframend werkt maakt gebruik van de inhoud van wat de gesprekspartner net heeft gezegd en buigt het perspectief om van negatief naar positief. Dus van “Ik ben slap, want ik heb zo’n last van mijn probleem” naar “Ik ga er eigenlijk best goed mee om, met dit moeilijke probleem dat veel mensen wel eens hebben”.
Een voorbeeld van een directe normaliserende constatering is deze: ”Veel samengestelde gezinnen hebben jaren nodig om een goede balans te vinden. Logisch dat je er soms flink last van hebt en dat je aan het zoeken bent naar de juiste ingangen met je stiefkinderen. Uit je voorbeeld van zonet klinkt het alsof jullie al behoorlijk eerlijk met elkaar communiceren… Hoe hebben jullie dat al voor elkaar gekregen?” In deze formulering maak je gebruik van directe normaliseer constateringen en rond je af met een indirect compliment.

Hoe lossen jullie dit op? Het kan moeilijk zijn om op je werk te erkennen dat er iets is mislukt. Dat je je doel niet hebt bereikt, dat er iets niet goed is gelopen. Zeker als je je (deels) verantwoordelijk voelt voor de mislukking kiezen mensen er vaak voor om hun fouten voor zich te houden en er geen aandacht op te richten. Maar omdat veel mensen dit doen, draagt dit bij aan de mislukkingskloof, waarover dit artikel gaat.

(In-)effectief reageren op kritiek over je collega. Marlies en Johan begeleiden allebei bewonersgroepen, Marlies op dinsdag en Johan op maandag. Tijdens de sessies die Marlies afgelopen dinsdag had uitten de deelnemers opeens kritiek op de sessies met Johan. Ze klaagden dat ze zijn vakjargon niet begrepen en noemden hem een echte techneut. Ze vonden dat de sessies met hem niets opleverden! Marlies wordt erdoor overvallen en vindt het moeilijk om te beslissen hoe ze hierop het beste kan reageren. In deze bijdrage belicht ik hoe de intuitieve reactie ‘zeg het tegen hemzelf’ niet per definitie de juiste aanpak is. Hoe ze het beste omgaan met deze lastige situatie? Er zijn drie ineffectieve manieren en een effectieve manier van handelen in deze situatie.

Ik vind dit gewoon niet zo leuk. Een leidinggevende in onze training progressiegerichte gesprekken voor leidinggevenden vertelde over een medewerker aan wie hij zich ergerde. Hij had regelmatig werkbesprekingen met deze medewerker en als ze bespraken welke activiteiten hij de komende periode moest gaan doen zei hij over bepaalde taken: ‘Ik vind dit gewoon niet zo leuk.’

Positieve emoties en tweede taalverwerving. Emoties spelen een belangrijke rol bij tweede taalverwerving. Onderzoek van Fredrickson toont aan dat negatieve emoties en positieve emoties een verschillende functie hebben. Negatieve emoties zoals angst en bezorgdheid om de eigen prestaties en gebrek aan begrip gaan gepaard met vernauwing van de aandacht en met focus. Positieve emoties gaan samen met verbreding van onze aandacht en percepties en met creativiteit. Wang et al schrijven in dit onderzoeksartikel over de rol van angst en plezier bij luistertaken in tweede taalonderwijs.

Voorkomen van oorlogsmisdaden. Elk jaar herdenken we op 4 mei de oorlogsslachtoffers en de vraag komt al snel op: hoe is het mogelijk dat mensen zo wreed kunnen zijn om anderen te vergassen, vermoorden, martelen. Zou iedereen die in oorlogssituaties zit kunnen overgegaan tot gruweldaden? Kunnen jij en ik ook komen tot wreed en gewelddadig gedrag? Vaak wordt in de beantwoording van de vraag waarom mensen komen tot oorlogsmisdaden verwezen naar de Milgram experimenten en de Zimbardo experimenten.

Progressiegerichte interventies zijn goed bruikbaar voor schuldhulpverleners. Dit najaar verzorgde ik een training progressiegerichte gespreksvoering voor schulphulpverleners. Deze professionals helpen huishoudens in een zo vroeg mogelijk stadium bij het op orde krijgen van hun financiën, en ook in situaties waarin de schulden en problemen helaas zijn opgelopen.

Klik hier om meer te lezen

In dit stukje schreef ik over mijn twijfels bij het idee om geluk als prioriteit te zien in je individuele leven en op maatschappelijk niveau. En in dit stukje schreef ik over de problemen met het definiëren van geluk. Nu schrijf ik over de problemen met het meten van geluk.Klik hier om meer te lezen