Natuurlijk kunnen mensen nieuwe dingen leren door simpelweg te exploreren en zelf uit te proberen, maar voor veel vaardigheden geldt: it takes expertise to make expertise. Want als we zelf gaan oefenen en we oefenen op de verkeerde manier, dan worden we geen experts maar slijten we onze fouten steeds dieper in en automatiseren we ze. Immers, practice makes permanent.

Om een expert te worden zijn twee vormen van expertise nodig, de expertise om zelf te leren en de expertise om de ander te onderwijzen. De expertise om zelf te leren betekent dat de expert zelf voortdurend progressie blijft boeken en bronnen opzoekt om zelf beter te worden. De expertise om de ander te onderwijzen gaat over de vaardigheden die de expert heeft en toepast om de ander progressie te laten boeken.

Om te kunnen bepalen of de expert aan het leren is en de leerling een expert aan het worden is, zijn hoge kwaliteit feedback cycli nodig. Experts kunnen al snel een plateau bereiken in de effectiviteit van hun onderwijs en hebben de neiging om te overschatten hoe effectief zij zijn. Daardoor blijven ze doen wat ze al deden en daardoor boeken hun leerlingen minder progressie. Hier is dan dus sprake van een cyclus van falen, die door beiden niet wordt onderkend.

Dus wat kun je doen om hoge kwaliteit feedback cycli te creëren? Vaak zijn feedbacksystemen erop gericht om oordelen te geven over de performance gerelateerd aan vaststaande standaards. Daarmee doen we niks anders dan terugkijken; hoe presteer de leerling nadat hij iets heeft geleerd? Natuurlijk is dat zinnige informatie, maar daarnaast zou het goed zijn om maatstaven van expertiseverwerving toe te voegen die gaan over hoe mensen aan het leren zijn, dus hoe gebruiken mensen de resources die ter beschikking zijn om progressie te boeken in hoe zij leren.

Het opzoeken van sociale netwerken van experts, het experimenteren met wat er aan middelen ter beschikking is in de omgeving van de leerling en het gebruik maken van technologie om informatie die men heeft te testen op correctheid zijn drie voorbeelden van hoe mensen progressie kunnen boeken in hoe zij leren. Slimme leerstrategieën weten te identificeren, volgen en ook ontdekken is cruciaal in het proces van het worden van een expert in een bepaald domein.

De expert die de leerling ondersteunt in het boeken van progressie ten aanzien van hoe hij leert, leert daar zelf van een betere onderwijzer te worden. Zo ontstaat een positieve feedback cyclus waarin de expert een leerling helpt om expert te worden en tegelijkertijd zelf beter leert worden in het onderwijzen van de leerling.

Deze post is gebaseerd op hoofdstuk 19 zie: Bransford & Schwartz

Trainingen progressiegericht werken