Een_grote_stapBij deliberate practice vergelijk je jouw prestaties steeds met een norm, met de prestaties van een expert. Of het nu gaat om een muziekstuk leren spelen of zingen of om een nieuwe gesprekstechniek leren toepassen of om schaken of tennissen of welke vaardigheid dan ook maar. Je vergelijkt nauwgezet wat jij doet met wat de expert doet en stelt je fouten bij zodra je ze maakt.

Dat biedt geen ruimte voor creativiteit, zou je denken. Want als je je eigen draai gaat geven aan dat muziekstuk of die gesprekstechniek dan ben je die nieuwe techniek niet goed aan het leren, je bent zelf iets aan het verzinnen.Creativiteit komt nadat je goed bent geworden in een techniek, niet voordat je er goed in bent geworden. Hier kun je daar meer over lezen.

Toch kunnen creativiteit en deliberate practice prima samen gaan. Hoe? Door creatief om te gaan met hoe je oefent. Als je bijvoorbeeld toonladders wilt oefenen, dan kun je dat supersaai doen zoals in je boekje staat of zoals je docent het je voorschrijft. Elke keer weer omhoog, in hetzelfde ritme, octaaf voor octaaf, van beneden naar boven en weer terug. Geen wonder dat je oefenen dan al snel enorm saai gaat vinden. Gaap.Maar als je nog steeds toonladders speelt, maar dan met je eigen verzonnen patronen, dan wordt het stukken interessanter. Dan wordt deliberate practice opeens leuk en uitdagend in plaats van saai.

Stel dat je de zeven stappen aanpak van NOAM goed wilt leren beheersen. Dan kun je elke dag de zeven stappen uit je hoofd opzeggen of opschrijven en dat is zeker effectief om ze te automatiseren. Maar creatiever wordt het als je je eigen manier verzint om die zeven stappen goed te leren. Een paar voorbeelden van wat ik deelnemers in onze trainingen heb horen doen om de progressiegerichte technieken in de vingers te krijgen zijn de zeven stappen op de koelkast plakken, de zeven stappen op hun computer plakken, de zeven stappen in hun agenda meenemen en voor elk gesprek doorlezen, de zeven stappen van achter naar voren opzeggen, dialogen schrijven waarin de zeven stappen werden gebruikt en in uitgeschreven dialogen de zeven stappen proberen te herkennen.

Het gaat er bij creatieve deliberate practice dus niet om dat je de technieken op zichzelf verandert. Het gaat erom dat je de technieken op een creatieve zelfverzonnen manier gaat leren.