Eenvoudige progressiewoorden maken progressiegesprekken

Mensen gebruiken gemiddeld rond de 16.000 woorden per dag. Veel van die woorden komen moeiteloos over onze lippen. We denken niet bij elke zin na voor we onze mond open doen.

Dat we zoveel woorden weten te uiten, dag in dag uit, zegt nog niks over de kwaliteit van wat we zeggen. Maar de kwaliteit, dus de inhoud van de woorden, kan directe en verstrekkende gevolgen hebben. De woorden hebben soms een direct effect op het gevoel. Iemand geeft een complimentje en de ontvanger ervan voelt zich direct blij worden. Iemand geef kritiek en de ontvanger daarvan voelt direct ergernis. De woorden hebben soms verstrekkende gevolgen. Iemand vloekt en tiert en de ontvanger van de verbale agressie accepteert het niet langer en vertrekt voorgoed. Iemand voorspelt dat iemand anders drie jaar nodig zal hebben om van zijn straatangst af te komen, en dat zet een negatieve self fulfilling prophecy in gang bij die persoon die vervolgens jaren achter het raam geplakt zit. Woorden hebben impact.

Omdat woorden impact hebben, is het belangrijk om ze bewust te kiezen. In die zin zitten twee kernaspecten. Het eerste aspect draait om het woord ‘bewust’. Om bewust te kunnen kiezen is kennis nodig. Als je immers niet weet welke impact het ene of het andere woord heeft, maak je ongeïnformeerde, op drijfzand gebaseerde, vage keuzes. Het tweede kernaspect gaat om het woord ‘kiezen’. Nadat je kennis hebt over de impact van woorden, volgt een keuze. Wat doe je met je kennis? Je kunt je bewust zijn van de impact van woorden en toch kiezen voor woorden die schade berokkenen. Je kunt ook kiezen voor woorden die leiden tot progressie.

Het boek dat ik nu aan het schrijven ben draait om dat laatste. Het gaat over het bewust kunnen kiezen voor woorden die tot progressie leiden. Het gaat over het voeren van gesprekken die tot progressie leiden. Het gaat over progressiegesprekken.

In de trainingen progressiegericht coachen, leidinggeven, werken met groepen, vervolgtrainingde deliberate practice opfrisdag en psychologie van progressie kun je leren progressiewoorden te kiezen in allerlei verschillende contexten en situaties. In de klas. In de opvoeding van je kinderen en met je liefdespartner. In je communicatie met collega’s in het zelforganiserende team. In je communicatie met medewerkers die klagen of het niet eens zijn met je beslissingen. In het helpen van je clienten in je coachrol. In gesprekken als bestuurder met je Raad van Toezicht. In het geven van trainingen en teambegeleidingen als trainer en teamcoach. En dan ook, en vooral, in die situaties dat het moeilijk voor je wordt. Door juist die situaties op microniveau te oefenen boek je progressie. Daar kom je mee vooruit.

 

Weerleggen van breinmythes

Het boek Great myths of the brain is een prettig geschreven boek, waarin bekende en minder bekende breinmythes onderuit gehaald worden.

De opbouw is interessant; bij elke mythe wordt eerst de mythe zelf uiteengezet met daarbij een toelichting hoe deze in de wereld is gekomen. Daarna licht de auteur pas uit wat er wel waar is.

De reden dat hij dit zo doet is dat uit onderzoek is gebleken dat het direct weerleggen van mythes veel beter werkt, dan het gewoonweg aanreiken van feiten. Dat beter werken is gedefinieerd als” onthouden wat fictie is en wat waarheid is.

De mythes die onder andere in het boek onderuit gehaald worden zijn: Click here to read more »

Spiegelneuronen leren van ervaringen

In de jaren 90 identificeerde een Italiaanse neurowetenschapper cellen in het brein van aapjes die een bijzondere activiteit vertoonden. Deze neuronen in de premotorische cortex vertoonden activiteit wanneer de aapjes bepaalde handelingen verrichten en ook wanneer ze een ander aapje diezelfde bewegingen zagen maken. Sindsdien zijn deze neuronen en hun activiteit misschien wel het meest gehypte onderwerp geworden in de neurowetenschap, zo beschrijft Christian Jarrett in zijn boek Great Myths of the Brain.

Zo stelde Ramachandran dat spiegelneuronen voor de psychologie zouden zijn als DNA is voor de biologie. Een framework dat allerlei mentale functies zou verklaren inclusief een verklaring voor allerlei mentale ziektes. Velen zien spiegelneuronen als de essentie van menselijke empathie. En empathie is dan het neurobiologische fundament van de menselijke beschaving. Volgens Ramachandran zijn spiegelneuronen de onderliggende basis van empathie, maken ze het mogelijk om andere mensen te imiteren, zorgden ze voor versnelling van de evolutie van ons brein en verklaren ze de neuropsychologische conditie anosognosia (de ziekte waarbij de patient zijn verlamming of lichamelijke handicap ontkent), zijn ze de verklarende factor voor de ontwikkeling van taal en stonden ze aan de basis van de enorme progressie die de mensheid 60000 jaar  geleden doormaakte (onder andere in het gebruik van hulpmiddelen).

De waarheid ligt anders. Click here to read more »

Het schiet me nu opeens te binnen

Een andere interessante reflectie deze week in de training progressiegericht coachen was de volgende. Progressiegerichte coaches formuleren hun vragen en interventies zo eenvoudig mogelijk en maken daarbij gebruik van beproefde standaardformuleringen. De inhoud die de client produceert is natuurlijk elke keer anders en het vraagt nauwgezetheid en heel goed luisteren om te blijven aansluiten op het perspectief van de client. Een deelnemer in onze training was het opgevallen dat veel van haar clienten tegenwoordig de uitdrukking ‘het schiet me nu opeens te binnen’  gebruikten. Ze vroeg zich af of het type vragen in de progressiegerichte aanpak deze uitdrukking misschien triggert bij clienten. Click here to read more »

Studie- en loopbaankeuzes van jongeren

Aan onze training progressiegericht coachen doen ook veel loopbaanbegeleiders en mobiliteitsadviseurs mee. Eén deelnemer vertelde laatst over een gesprek dat ze had gehad met een 15 jarige, die niet wist wat ze moest kiezen en hoe ze verder moest met haar studiekeuzes. De coach had in het gesprek met deze jongere een mooie combinatie gemaakt van progressiegericht helpen via de zeven stappen aanpak van NOAM en progressiegericht trainen met behulp van keuzeinstrumenten.

Ze vond het stellen van de nuttigheidsvraag best lastig, want ze vroeg zich af of een 15 jarige wel een antwoord zou kunnen formuleren op de nuttigheidsvraag. Maar ze besloot de vraag toch te stellen en was verrast over het concrete antwoord van de jongere. Die moest er wel even over nadenken, en kwam toen met een zeer bruikbaar antwoord. Dat gaf een heldere focus aan het verdere gesprek. Click here to read more »

Ik hou tijd over!

Deelnemers aan onze training progressiegericht coachen moeten in het begin vaak wennen aan twee dingen. Het eerste is om progressiegerichte interventies toe te passen en het tweede is allerlei andere dingen die ze gewend zijn te doen weglaten. In die fase werkt het goed om de interventies letterlijk voor te lezen zoals we ze aanreiken en dan te kijken wat ze opleveren.

Als deelnemers daar instappen, komen ze vaak veel sneller vooruit met het goed leren begrijpen en leren toepassen van de progressiegerichte aanpak. Een deelneemster in de lopende training is daarvan een mooi voorbeeld. Zij past de interventies nauwgezet toe en reflecteert na afloop wat het de cliënt en haarzelf oplevert. Zij zei laatst:”Ik hou tegenwoordig tijd over in mijn coachingsgesprekken!”

Zij legde het als volgt uit. Doordat ze nu op microniveau aansluit bij haar cliënt, gaat die heel snel vooruit in zijn denken. Allerlei zijpaden en afslagen die zij als coach vroeger zou hebben genomen in het gesprek, herkent ze nu als niet relevant voor de huidige interactie met de cliënt en laat ze dus ook liggen. Regelmatig komt het daardoor voor dat ze in drie kwartier klaar is. Dat in tegenstelling tot vroeger, waarbij ze vaak een haastgevoel kreeg aan het einde van het uur omdat ze het gevoel had dat het gesprek nog niet genoeg had opgeleverd.

Door de hoofdroute van de cliënt steeds te blijven volgen en met de progressiegerichte interventies te sturen op betekenisvolle progressie voor de cliënt, kan hij snel vooruit komen. Dat is overigens geen doel op zich. De coach houdt het tempo van de cliënt aan en is helemaal niet bezig met snel resultaat boeken. Door zich te richten op het goed uitvoeren van het microniveau van de interactie, is het resultaat vaak dat de client sneller gaat dan hijzelf van tevoren had kunnen bevroeden.

Sociaal wenselijke antwoorden

In progressiegerichte stuurgesprekken combineert de leidinggevende duidelijkheid over de progressieverwachting met een aansluitende en niet autoritaire wijze van communiceren. Dat de leidinggevende geen verwijten geeft en kritiek levert op de medewerker, werkt vaak snel en goed, omdat de medewerker direct kan nadenken over hoe hij aan de progressieverwachting gaat voldoen en zich niet hoeft te verdedigen tegen wantrouwen of negatieve oordelen. Soms gaat de medewerker zo snel mee, dat de leidinggevende er door verrast kan worden en zich zelfs kan afvragen of de medewerker soms sociaal wenselijke antwoorden aan het geven is. Click here to read more »

Wat heeft de training je opgeleverd?

Op de laatste dag van de training progressiegericht coachen stellen we de deelnemers vaak de vraag wat de training ze heeft opgeleverd. Dat is een interessante vraag voor zowel de deelnemers als voor ons. De deelnemers reflecteren op nut en bruikbaar voor hen en brengen onder woorden wat ze interessant en bruikbaar vinden. Wij krijgen interessante feedback over de progressie die de deelnemers betekenisvol vinden en kunnen deze feedback benutten om ervoor de zorgen dat we deelnemers in onze trainingen in staat stellen om dergelijke betekenisvolle progressie te boeken.

Click here to read more »

Progressiegesprekken

De highlight deze week was een adviesgesprek dat ik had met een bestuurder en een directeur bedrijfsvoering, die een systeem van beoordelings- en functioneringsgesprekken wilden gaan opzetten maar twijfelden hoe ze dit op een progressiegerichte wijze konden invullen. Click here to read more »

Podcast ‘De zelfdeterminatietheorie in Vogelvlucht’

Jozef van Giel heeft op Kritisch Denken een podcast gezet van het eerder op deze site verschenen artikel ‘De zelfdeterminatietheorie in vogelvlucht’. Kritisch Denken is een podcast opgezet ter promotie van het kritische denken. Deze podcast heeft als doel mensen te leren dat ze niet alles wat ze horen zomaar aanvaarden of als een ‘complottheorie’ neerleggen. Het doel is het ontwikkelen van een kritische geest waarmee men standpunten kritisch beschouwd. En in de eerste plaats de eigen standpunten. De productie wordt mogelijk gemaakt door Jozef van Giel en Rik Delaet.

De zelfdeterminatietheorie in vogelvlucht